Η σημερινή Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως στέκεται στο μέσο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ως δροσερή πηγή παρηγοριάς και δύναμης. Το Ευαγγέλιο (Μάρκ. 8:34–38, 9:1) μας καλεί να δούμε τον Σταυρό όχι ως σύμβολο οδύνης ή αποτυχίας, αλλά ως απαρχή μιας νέας πραγματικότητας που εγκαινιάζει ο Χριστός μέσα στην ιστορία.
Ο Κύριος λέει: «Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας αρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει τον σταυρό του και ας με ακολουθεί» (Μάρκ. 8:34). Η άρνηση του εαυτού δε συνιστά περιφρόνηση της ζωής, αλλά απελευθέρωση από την ψευδαίσθηση της αυτάρκειας και τον εγωκεντρισμό. Είναι άνοιγμα από το στενό «εγώ» στο ευρύ «εμείς». Όπως τονίζει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, «ο Σταυρός έγινε για μας αιτία αμέτρητων αγαθών» (PG 49:403). Εκεί όπου φαινόταν το τέλος, ανατέλλει η αρχή.
Ο Χριστός συνεχίζει με ένα λόγο παράδοξο: «Όποιος θέλει να σώσει τη ζωή του, θα τη χάσει· όποιος όμως χάσει τη ζωή του για χάρη μου και για το Ευαγγέλιο, θα τη σώσει» (Μάρκ. 8:35). Η λογική της Βασιλείας ανατρέπει τη λογική του κόσμου. Η αληθινή ζωή δεν ταυτίζεται με τη βιολογική επιβίωση ή την κοσμική επιτυχία: «Τι ωφελείται ο άνθρωπος αν κερδίσει όλο τον κόσμο, αλλά χάσει τη ζωή του;» (Μάρκ. 8:36). Ο Σταυρός αποκαλύπτει την αληθινή αξία του ανθρώπου: την κοινωνία με τον Θεό.
Ο απόστολος Παύλος διακηρύττει: «Εμείς κηρύττουμε Χριστό σταυρωμένο… δύναμη Θεού και σοφία Θεού» (Α΄Κορ. 1:23-24). Εκεί όπου ο κόσμος βλέπει αδυναμία, η πίστη αναγνωρίζει δύναμη. Με τον δικό Του θάνατο, ο Χριστός καταργεί τον θάνατο, μεταβάλλοντας το Σταυρό από όργανο ατίμωσης σε τρόπαιο νίκης, που δεν αποτελεί απλώς υπόσχεση μελλοντικής παρηγοριάς, αλλά νίκη που μεταμορφώνει ήδη την παρούσα ζωή.
Ο λόγος του Χριστού στο τέλος του Ευαγγελίου -«Υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ, οι οποίοι δεν θα γευτούν θάνατο πριν δουν τη βασιλεία του Θεού να έρχεται με δύναμη» (Μάρκ. 9:1)- υποδηλώνει ότι η Βασιλεία δεν περιορίζεται σε μελλοντική προσδοκίαꞏ φανερώνεται ήδη στο παρόν «με δύναμη» διά του Σταυρού και κορυφώνεται στην Ανάσταση. Όποιος ζει σταυρικά, γεύεται από τώρα την ελευθερία και τη χαρά της αναστάσιμης ζωής.
Η Σταυροπροσκύνηση, επομένως, δεν είναι απλώς μια τελετουργική πράξη. Είναι ομολογία πίστης και βίωμα ανακαίνισης μέσα από τον Σταυρό, όπως ακριβώς βεβαιώνει ο Χριστός στο βιβλίο της Αποκάλυψης: «Ιδού, κάνω καινούρια τα πάντα» (Αποκ. 21:5). Ο Σταυρός του Χριστού εγκαινιάζει αυτήν ακριβώς την καινούργια πραγματικότηταꞏ και όταν η ζωή μας ενώνεται με τον Χριστό, τότε γίνεται Παράδεισος.
