Ένα αδικημένο συστατικό της κοινοβουλευτικής μας δημοκρατίας, είναι κατά τη γνώμη μου ο ρόλος του βουλευτή.
Προσοχή στη διατύπωση ε; Αναφέρομαι στον ρόλο και όχι στο κατά περίπτωση πρόσωπο που ασκεί τον ρόλο. Διότι συχνά ο ρόλος, αδικείται από τον τρόπο με τον οποίο ασκείται από τα πρόσωπα.
Ο βουλευτής είναι – ή μάλλον θα έπρεπε να είναι – θεμελιώδες συστατικό της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Δυστυχώς, ο ρόλος του βουλευτή συχνά εκφυλίζεται από ένα πολιτικό σύστημα που έχει δομηθεί να λειτουργεί αρχηγοκεντρικά.
Ο αρχηγός δίνει τη γραμμή και οι βουλευτές ακολουθούν. Νομοσχέδια έρχονται προς ψήφιση με ελάχιστους βουλευτές να διαβάζουν τι ψηφίζουν, πέρα από τους βασικούς τίτλους. Ακόμα και για πολύ σοβαρά θέματα. Κλασσικό παράδειγμα ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης που δεν είχε διαβάσει το μνημόνιο. Για να είμαστε δίκαιοι, οφείλουμε να σκεφτούμε πως ίσως ήταν ο μόνος ειλικρινής από τους βουλευτές που δεν το είχαν διαβάσει, αλλά το υπερψήφισαν ή το καταψήφισαν, επειδή αυτή ήταν η «γραμμή» που είχε χαράξει ο κατά περίπτωση αρχηγός.
Το ίδιο συμβαίνει με πλήθος νομοσχεδίων.
Η κομματική πειθαρχία, δεδηλωμένη ή σιωπηρή, είναι ο κανόνας. Οι ελάχιστες εξαιρέσεις ψήφου κατά συνείδηση, αφού το έχει επιτρέψει δημόσια ο κάθε αρχηγός, επιβεβαιώνουν το στενό πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται να επιβιώνει η συνείδηση κάθε βουλευτή.
Η αλήθεια είναι σκληρή. Οι βουλευτές είναι ως επί το πλείστον «κουκιά» στο μεγάλο ή μικρό βαζάκι κάθε πολιτικού αρχηγού. Κι αν το κουκί αρχίσει να «μαυρίζει», ενίοτε… υπουργοποιείται (στη συμπολίτευση) ή αναβαθμίζεται (στην αντιπολίτευση) για να «ασπρίσει». Σε άλλες περιπτώσεις διαγράφεται προς παραδειγματισμό και αντικαθίσταται. Συνήθως αυτοί που καταλήγουν να διαγράφονται λόγω διαφωνίας με τη «γραμμή», είναι αυτοί που αποφασίζουν ότι δεν θέλουν να είναι… Κουκήδες.
Διότι ο Κουκής ο βουλευτής, παύει να είναι θεμελιώδες συστατικό της Δημοκρατίας, αφού ο ίδιος -πρώτα- έχει θυσιάσει τον ρόλο του, στον βωμό της προσπάθειας να γίνεται αρεστός στον αρχηγό, ή έστω να μην ενοχλεί τον αρχηγό.
Όταν όμως η λειτουργία της Δημοκρατίας «νοσεί», μια θεραπευτική λύση θα μπορούσε να είναι η… αντίσταση του κάθε Κουκή. Ή η απόφαση του κόσμου, να αναζητά στα ψηφοδέλτια εκείνους που πιστεύει ότι θα έχουν τα κότσια να μην είναι Κουκήδες.
Το πόσο ικανό και διαθέσιμο να τους εντοπίσει αυτούς τους υποψηφίους ο κόσμος, είναι μια άλλη, εξίσου σημαντική συζήτηση….