Στη Θεσσαλονίκη θα βρεθεί από την Πέμπτη 12 έως και την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου 2026 ο εμβληματικός σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς, προσκεκλημένος του δήμου Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το Μουσείο Μίκη Θεοδωράκη Ζάτουνας και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Η παρουσία του κορυφαίου δημιουργού, που έχει συνδέσει το όνομά του με τον πολιτικό κινηματογράφο διεθνώς, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό για την πόλη, καθώς η ταινία του «Ζ» αναφέρεται στη δολοφονία του ειρηνιστή βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη τον Μαϊο του 1963 και στην αποκάλυψη της αλήθειας γύρω από το γεγονός.
Τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα της επίσκεψης του Κώστα Γαβρά στη Θεσσαλονίκη
Το τετραήμερο πρόγραμμα εκδηλώσεων συνδυάζει τιμητικές τελετές, δημόσιες συζητήσεις, πολιτιστικές δράσεις και κινηματογραφικές προβολές, αναδεικνύοντας τη διαχρονική σχέση του έργου του Κώστα Γαβρά με τη δημοκρατία, τη μνήμη και την κοινωνική ευθύνη. Παράλληλα, οι διοργανωτές επιχειρούν να φωτίσουν τη βαθιά σύνδεση του σκηνοθέτη με τον Μίκη Θεοδωράκη και την ιστορική παρακαταθήκη της υπόθεσης Λαμπράκη.
Η έναρξη των εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου, στις 12 το μεσημέρι, με τα αποκαλυπτήρια πλάκας, στον χώρο του μνημείου του Γρηγόρη Λαμπράκη, στη συμβολή των οδών Βενιζέλου και Ερμού. Η τελετή επιχειρεί να συνδέσει το ιστορικό γεγονός της δολοφονίας με τις πολιτισμικές του αποτυπώσεις. Το ίδιο απόγευμα, στις 7, θα πραγματοποιηθεί κεντρική εκδήλωση τιμής στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης, όπου ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης και το δημοτικό συμβούλιο θα υποδεχθούν τον σκηνοθέτη και τη σύζυγό του Μισέλ. Η βραδιά θα περιλαμβάνει χαιρετισμούς, κεντρική ομιλία του Γαβρά και μουσικό πρόγραμμα με έργα του Μίκη Θεοδωράκη, ενώ θα κορυφωθεί με τον εορτασμό των 93ων γενεθλίων του δημιουργού στο φουαγιέ του Δημαρχείου.
“Μια επίσκεψη με έντονο συμβολικό χαρακτήρα για την πόλη της Θεσσαλονίκης”
Όπως υπογράμμισε ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης Σπύρος Βούγιας στο thitanews, η επίσκεψη έχει έντονο συμβολικό χαρακτήρα και συνιστά αποτέλεσμα συνεργασίας πολλών φορέων της πόλης. «Ο δήμος Θεσσαλονίκης τον υποδέχεται και τον καλεί, μαζί με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου και το Μουσείο Μίκη Θεοδωράκη Ζάτουνας. Ο καθένας έχει αναλάβει ένα μερίδιο ευθύνης, ώστε να τιμηθεί όπως αρμόζει ένας δημιουργός παγκόσμιου κύρους που συνδέεται ιστορικά με την πόλη», σημείωσε. «Πρόκειται για μια γιορτή πολιτισμού και μνήμης, που αγκαλιάζει ολόκληρη τη Θεσσαλονίκη», ανέφερε χαρακτηριστικά. Αναφερόμενος ειδικά στην πρώτη ημέρα του προγράμματος, τόνισε ότι «στο μνημείο της δολοφονίας Λαμπράκη θα τοποθετηθεί πινακίδα μνήμης που θα συμπληρώνει την υπάρχουσα, αναδεικνύοντας όχι μόνο το ιστορικό γεγονός αλλά και τις πολιτισμικές του επιδράσεις – δηλαδή το βιβλίο του Βασιλικού, την ταινία του Γαβρά και τη μουσική του Θεοδωράκη».
Την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου το πρόγραμμα μεταφέρεται εκτός κέντρου καθώς ο δήμος Νεάπολης-Συκεών θα τον υποδεχθεί στον χώρο του πρώην εργοστασίου ΗΛΙΟΣ, με αφορμή τη μετονομασία του σε Πολυχώρο Πολιτισμού «Ζ». Η επιλογή της ονομασίας επιδιώκει να δημιουργήσει μια διαρκή συμβολική συνάντηση τεσσάρων εμβληματικών μορφώνγια την πόλη: του Μίκη Θεοδωράκη, του Γρηγόρη Λαμπράκη, του Βασίλη Βασιλικού και του Κώστα Γαβρά.
Το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου οι εκδηλώσεις θα συνεχιστούν στην Καλαμαριά. Στις 7.30 το απόγευμα, στο Remezzo, η δήμαρχος Χρύσα Αράπογλου και το δημοτικό συμβούλιο θα υποδεχθούν τον σκηνοθέτη σε ανοιχτή συνάντηση-συζήτηση με νέους από πολιτιστικούς φορείς της περιοχής. Η βραδιά θα ολοκληρωθεί με μουσικό πρόγραμμα, ενισχύοντας τον διάλογο ανάμεσα στις γενιές μέσα από την τέχνη.
Η αυλαία της επίσκεψης θα πέσει την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου στο Ολύμπιον, με προβολή της ταινίας «Ζ» και συζήτηση με το κοινό, που διοργανώνουν από κοινού το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ο δήμος Θεσσαλονίκης και το Μουσείο Μίκη Θεοδωράκη Ζάτουνας. Η εκδήλωση θα ξεκινήσει στις 11.30 το πρωί με διάλογο του σκηνοθέτη με τους θεατές και θα ακολουθήσει η προβολή της ταινίας. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό.
Η ταινία «Ζ», βασισμένη στο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού και επενδυμένη μουσικά από τον φυλακισμένο τότε στη Ζάτουνα Μίκη Θεοδωράκη, αποτέλεσε διεθνές σύμβολο αντίστασης απέναντι στον αυταρχισμό, ενώ συνδέθηκε την δεκαετία του ’60 ιστορικά με τη γέννηση της νεολαίας Λαμπράκη, ενός από τα μαζικότερα ειρηνικά κινήματα της μεταπολεμικής Ελλάδας.
