Ο Ερντογάν διανύει την τελευταία συνταγματικά προβλεπόμενη θητεία του (2023-2028), ως πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας και δεν έχει τη δυνατότητα να θέσει υποψηφιότητα για τρίτη φορά, εκτός και αν η τουρκική εθνοσυνέλευση προχωρήσει σε τροποποίηση του συντάγματος ή εάν προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές.
Όσον αφορά την συνταγματική αναθεώρηση, υπάρχουν δύο δυνατότητες. Αν η εθνοσυνέλευση ψηφίσει την αναθεώρηση με 400 ψήφους, τότε προχωρά απευθείας στην αναθεώρηση. Αν ψηφίσουν πάνω από 360 βουλευτές, χωρίς να συμπληρωθεί ο αριθμός των 400, τότε το ζήτημα τίθεται στην κρίση των πολιτών μέσω δημοψηφίσματος.
Με δεδομένο ότι η αριθμητική δεν βοηθάει τη λύση του δημοψηφίσματος, τα κόμματα των Ερντογάν και Μπαχτσελί, ΑΚΡ και ΜΗΡ αντίστοιχα, διαθέτουν συνολικά 322 βουλευτές και αν υπολογίσουμε και τις ψήφους του HÜDAPAR (4) και του DSP (1), που περιλαμβάνονται στη Λαϊκή Συμμαχία, φαίνεται ότι ο Ερντογάν θα προσπαθήσει μέσω… μεταγραφών να πιάσει τον μαγικό αριθμό των 360 βουλευτών, για να προκηρυχθούν οι πρόωρες εκλογές και να είναι και πάλι υποψήφιος. Να σημειωθεί ότι αν προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές, τότε η επανεκλογή προέδρου θεωρείται ως συνέχεια της δεύτερης θητείας.
Το τελευταίο διάστημα ο Ερντογάν, δια παν ενδεχόμενο, είχε «ρίξει» στην πολιτική αρένα τον γιό του, Μπιλάλ, για να μετρήσει τα ποσοστά αποδοχής του από το εκλογικό σώμα. Επειδή τα ποσοστά που συγκεντρώνει στις δημοσκοπήσεις δεν είναι ικανοποιητικά, ο Ερντογάν έβαλε σε εφαρμογή το σχέδιο της επανεκλογής του, μέσω πρόωρων εκλογών.
Για πρώτη φορά το θέμα των πρόωρων εκλογών τέθηκε από τον αντιπρόεδρο του AKΡ, Μουσταφά Ελιτάς, ο οποίος δήλωσε πρόσφατα ότι η ημερομηνία πρόωρων εκλογών που έχουν κατά νου είναι ο Νοέμβριος του 2027, περίπου έξι μήνες πριν από την κανονική ημερομηνία εκλογών, που προβλέπεται να διεξαχθούν τον Μάιο 2028. Αμέσως μετά τον Ελιτάς ακολούθησε η δήλωση του άλλου αντιπροέδρου του ΑΚΡ, που είναι αρμόδιος για τα οργανωτικά του κόμματος, ο Αχμέτ Μπουγιουκγκιουμούς, ο οποίος δήλωσε ότι οι πρόωρες εκλογές επιβάλλονται, για να μπορέσει ο Ερντογάν να είναι ξανά υποψήφιος για την προεδρία. Συγκεκριμένα, ο Μπουγιουκγκιουμούς, απαντώντας σε ερωτήσεις του Μεχμέτ Ατσέτ στο Kanal 7, δήλωσε τα εξής:
• «Πιστεύουμε ότι ο Πρόεδρός μας πρέπει να είναι ξανά υποψήφιος, να κερδίσει τις εκλογές και να συνεχίσει να υπηρετεί το έθνος μας. Θα πρέπει να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση με 360 ψήφους.
• «Ως Λαϊκή Συμμαχία, συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας· (…) Πιστεύω ότι αυτή η κατάσταση και η εργασία θα φέρουν αυτό το πολιτικό αποτέλεσμα στο Κοινοβούλιο».
Για να επιτευχθεί ο στόχος των 360 βουλευτών, θα πρέπει οι μηχανισμοί του ΑΚΡ να αρχίσουν τις διαπραγματεύσεις και τον χρηματισμό βουλευτών από τα άλλα κόμματα. Να σημειωθεί ότι στην Τουρκία δεν αποτελεί έκπληξη ούτε πολιτικό παράπτωμα να αλλάξει ένας βουλευτής κόμμα στη διάρκεια της κοινοβουλευτικής του θητείας. Υπάρχουν περιπτώσεις βουλευτών που έχουν αλλάξει και τρία κόμματα στη διάρκεια μιας κοινοβουλευτικής θητείας.
Για να επιτευχθεί ο στόχος των 360, εκτός από την εξαγορά βουλευτών, υπάρχει και η περίπτωση της συνεργασίας με το φιλοκουρδικό Κόμμα Ισότητας και Δημοκρατίας των Λαών (DEM Parti), το οποίο διαθέτει 52 έδρες. Όμως, για να γίνει αυτό, οι Κούρδοι θα ζητήσουν ανταλλάγματα, τα οποία αν τα ικανοποιήσει ο Ερντογάν, αν τον αφήσουν οι στρατιωτικοί, θα υποστεί τεράστια διαρροή ψήφων από τα δεξιά του.
Οπότε, το πιο πιθανό είναι να προχωρήσει στην εξαγορά βουλευτών. Όμως και πάλι τα προβλήματα δεν τελειώνουν εδώ. Ο Ερντογάν θα πρέπει να δώσει άλλον έναν διμέτωπο αγώνα. Από τη μια να εξουδετερώσει τους ανθυποψηφίους του, είτε βάζοντάς τους στη φυλακή (Εκρέμ Ιμάμογλου) είτε εκβιάζοντάς τους (Μανσούρ Γιαβάς) ότι θα τους στείλει στη φυλακή, γιατί με βάση τις δημοσκοπήσεις ο Ερντογάν χάνει και από τους δύο, ακόμα και από τον Οζγκιούρ Οζέλ, πρόεδρο του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης CHP.
Και από την άλλη, να εξουδετερώσει δια της δικαστικής οδού το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το οποίο προηγείται στις δημοσκοπήσεις με πέντε μονάδες. Μέχρι στιγμής έχουν μπει στη φυλακή ή είναι υπό κράτηση 16 δήμαρχοι του CHP, ενώ είναι σε εξέλιξη δικαστικές διαδικασίες που είναι πιθανόν να οδηγήσουν στην καθαίρεση του Οζγκιούρ Οζέλ και στην τοποθέτηση Επιτρόπου, μέχρι να εκλεγεί νέος πρόεδρος από το συνέδριο του κόμματος.
Ο Ερντογάν τοποθετεί τις πρόωρες εκλογές στο φθινόπωρο του 2027, για τους εξής λόγους: Για να ολοκληρώσει τις «μεταγραφές» βουλευτών, να εξουδετερώσει τους ανθυποψηφίους του και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, για να ολοκληρωθεί η παράδοση των οικιών στους σεισμοπλήκτους και για να διορθωθεί ο πληθωρισμός.
Όπως γίνεται αντιληπτό πρόκειται για μια σχοινοβασία και δεν είναι σαφές αν το «σχοινί» αντέξει μια ελληνοτουρκική κρίση. Εκτός κι αν είναι… «μιλημένη» από κάποιους.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
