«Τα Φώτα θέλουν το κερί’μ και την ψυχού κοκκία , και την μεγαλ’ Παρασκευή, ένα μαντήλι δάκρυα».
Αυτά τα λόγια μαζί με μια φωτογραφία με κεριά πάνω στα οποία ονοματίζονταν οι νεκροί της οικογένειας, το μνημοκέρε, «έθιμο που παρέλαβα από την προγιαγιά μου» μου έστειλε το 2021 ο μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας, εκ Ναούσης ορμώμενος, Παύλος. Ένας μεγάλος πατριώτης Πόντιος του οποίου η δράση είναι άγνωστη στο ευρύ κοινό.
Με αφορμή την πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίος για την ίδρυση «έδρας Μητροπολίτη Παύλου» στην Θεολογική Σχολή της Θεσσαλονίκης (η γενική συνέλευση του τμήματος το αποφάσισε) αισθάνομαι σήμερα την ανάγκη να αποκαλύψω μερικά πράγματα γι’ αυτόν τον Ιεράρχη μας ο οποίος εξελέγη στο αξίωμα του επί Μακαριστού Χριστοδούλου. Και για τις ικανότητες του αλλά και διότι ο τότε Αρχιεπίσκοπος διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε έως τότε στην Ιεραρχία εκλεγμένος Μητροπολίτης με καταγωγή από τον Πόντο.
Ο Παύλος καταγόταν από την Τραπεζούντα και η ψυχή του καιγόταν γι’ αυτήν. Ήθελε κάποια στιγμή να εκλεγεί Μητροπολίτης Τραπεζούντας, αργότερα λαχταρούσε Θεσσαλονίκης. Η φιλία μας με τον Παύλο άρχισε με έναν καβγά. Μη γνωρίζοντας αυτήν την φιλοδοξία του για την Τραπεζούντα, άσκησα δριμεία κριτική για την παρουσία του σε μια δεξίωση του τουρκικού προξενείου Κομοτηνής για την ημέρα της «Τουρκικής Δημοκρατίας» από την οποία απουσίαζαν οι Μητροπολίτες της Θράκης.
«Τι δουλειά είχατε Σεβασμιώτατε εκεί;» τον ρωτήσαμε με πρωτοσέλιδο μας δημοσίευμα στην «Εστία» συνοδευόμενο από φωτογραφία του δίπλα στον τούρκο πρόξενο. Μου τηλεφώνησε και μου ζήτησε αν ανέβω στην Δράμα να τον αναζητήσω. Πράγματι, η συνάντηση μας έγινε στο διάσημο ξενοδοχείο Hydrama, δίπλα στην λίμνη της Αγίας Βαρβάρας και κράτησε έως αργά το βράδυ. Μου εξήγησε και κατάλαβα. Ο άνθρωπος αυτός, χωρίς καμία βοήθεια, εντόπισε εξισλαμισθέντες Έλληνες Τούρκους που ασφυκτιούσαν μέσα στην μουσουλμανική ταυτότητα τους. Έλληνες, που μιλούσαν την ποντιακή διάλεκτο.
Με δαπάνες του αυτά τα Ποντιόπουλα βαπτίστηκαν Ορθόδοξα, σπούδασαν σε Θεολογικές Σχολές ( ποίας χώρας των Βαλκανίων δεν μπορώ να αποκαλύψω), έγιναν ιερείς και σήμερα μπορεί να κηρύσσουν τον λόγο του Θεού σε κάποια πόλη της Αφρικής ή της Ασίας που δρα η Ιεραποστολή. Η Μονή της Εικοσιφοίνισσας ήταν το στρατηγείο του. Όλα τα χρόνια το ενδιαφέρον του για όλα τα μεγάλα θέματα της Ορθοδοξίας από τα δογματικά έως τα διαθρησκειακά ήταν αδιάπτωτο. Οι φίλοι μου ξέρουν πως ποτέ δεν διαγράφω κανέναν από την λίστα επαφών του κινητού μου αν τυχόν φύγει από την ζωή. Έτσι τον θυμάμαι πάντοτε.
Και στην είδηση της ίδρυσης έδρας στο ΑΠΘ θυμήθηκα τους διαλόγους μας για την Θεία Κοινωνία που κάποιοι επιχείρησαν να αμφισβητήσουν στην πανδημία, για τις αποφάσεις του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου υπέρ της ελευθερίας των συναθροίσεων στον κορονοϊό, για την παράλειψη του Βούλγαρου πρωθυπουργού να ζητήσει συγνώμη από την Ελλάδα για την σφαγή του Δοξάτου με ένα στεφάνι κατά την τελευταία του επίσκεψη, για ιερά ευαγγέλια της Μονής που εντόπισε στην Νέα Υόρκη και σχεδίαζε να μεταφέρει στην Ελλάδα, για τον Άγιο Νεκτάριο που καταγόταν από την Ανατολική Θράκη κλπ. Ο Παύλος δεν ήταν Μητροπολίτης, ήταν μια Κιβωτός.
Και θα τον είχαμε ακόμη μαζί μας αν το ασθενοφόρο που τον μετέφερε από τον Άγιο Νικόλαο στο Νοσοκομείο Νάουσας είχε απινιδωτή. Με παρηγορεί το γεγονός ότι ο διάδοχος του Μητροπολίτης Δράμας Δωρόθεος, συνεχίζει το έργο της τοπικής Εκκλησίας στον ευαίσθητο νομό. Δεν είναι τόσο αψίκορος όσο ο Παύλος, αλλά πράος και ήρεμος, άλλου στυλ. Ωστόσο η Εκκλησία μας αισθάνομαι ότι είναι σε καλά χέρια. Και είθε να ζήσουμε κάποτε το γεγονός να εκπληρωθεί το όνειρο του μακαριστού.
Πριν χρόνια, ο Αντώνης Σαμαράς ως πρωθυπουργός επέστρεψε στην Μονή Εικοσιφοίνισσας (κρατώντας τα ο ίδιος στα χέρια!) μερικά κειμήλια της. Είθε να έρθει η μέρα που τα κειμήλια της Παναγίας μας που «φυλάσσονται» σήμερα στα υπόγεια του Καθεδρικού Ναού Αλεξάνδρου Νιέφσκι στην Σόφια να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Θα αναπαυθεί η ψυχή του.
YΓ: Ο τίτλος του άρθρου για την «σιωπή των δίσεκτων» είναι λόγια του. Όταν με παρότρυνε να σπάω την σιωπή.