Της Βάσως Βεγίρη
Νέα εποχή σηματοδοτεί για τη Χαλκιδική η επικείμενη ανάληψη της διαχείρισης της ύδρευσης-διαχείρισης των υδάτων και των λυμάτων της περιοχής από την ΕΥΑΘ, βάσει σχετικού νομοσχεδίου που προωθεί η κυβέρνηση, για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στη χώρα.
Το εν λόγω νομοσχέδιο, που αφορά πιο συγκεκριμένα την «Επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, εκσυγχρονισμός της λειτουργίας τους, ενδυνάμωση του ρόλου της ΡΑΑΕΥ και διατάξεις για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της λειψυδρίας», προβλέπει πρωταγωνιστικό ρόλο της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ και αναμένεται να κατατεθεί προς διαβούλευση στη Βουλή στα τέλη Φεβρουαρίου.
Τα καλά νέα…
Τα καλά νέα για τους μόνιμους ή εποχιακούς κατοίκους της Χαλκιδικής, όπως οι κατέχοντες εξοχικές-παραθεριστικές κατοικίες Θεσσαλονικείς και Βαλκάνιοι και για τις χιλιάδες των τουριστών που την κατακλύζουν κάθε χρόνο, από τα τέλη της άνοιξης μέχρι τα τέλη του φθινοπώρου, είναι ότι το σχετικό σχέδιο ενοποίησης των νομών Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, όσον αφορά τη διαχείριση των υδάτων, προβλέπει έργα ύψους 160 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα τριών ετών, για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στη Χαλκιδική.
Τα κεφάλαια αυτά, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΥΑΘ, Άνθιμο Αμανατίδη, θα προέλθουν από ολιστικά προγράμματα της Ε.Ε. (ευρωπαϊκοί πόροι) και κατά πάσα πιθανότητα και από ίδια κεφάλαια. Η έναρξη των έργων που αφορούν τη Χαλκιδική θα γίνει μετά την επικείμενη ψήφιση του προαναφερόμενου σχετικού νομοσχεδίου και περιλαμβάνουν αντλιοστάσια – δεξαμενές, μονάδες αφαλάτωσης, βιολογικούς καθαρισμούς κ.ά.
Όσον αφορά στην προοπτική κατασκευής φράγματος στον Χαβρία, η διοίκηση της εταιρείας εκτιμά ότι δεν είναι ούτε ο ταχύτερος, ούτε ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και ότι στον σχετικό διαγωνισμό, που είχε αποβεί άγονος το 2023, τα υδρομετρικά δεδομένα που είχαν αξιοποιηθεί ήταν 25ετίας και για μια ενδεχόμενη νέα δημοπράτηση του συγκεκριμένου έργου απαιτούνται νέα δεδομένα.
Το σχέδιο αυτό τέθηκε επί τάπητος σε σύσκεψη που πραγματοποίησε η διοίκηση της ΕΥΑΘ με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου.
…και τα «ζόρικα»
Πέραν, όμως, των εν λόγω έργων ύψους 160 εκατ. ευρώ, το πλάνο της ΕΥΑΘ για τη Χαλκιδική περιλαμβάνει και πιο βραχυπρόθεσμα μέτρα, που θα εφαρμοστούν, όπως επισημαίνει ο κ. Αμανατίδης, άμεσα από το φετινό καλοκαίρι, καθώς αναμένεται να υπάρξει και φέτος ανάλογο – αν όχι μεγαλύτερο – πρόβλημα λειψυδρίας σε περιοχές της Χαλκιδικής, όπως το 2025. Αυτά, σύμφωνα με τη διοίκηση της ΕΥΑΘ, θα ανακοινωθούν προσεχώς από την κυβέρνηση.
Σύμφωνα, πάντως, με πληροφορίες της «Θ», μία από τις βασικές κατευθύνσεις θα είναι πως όποιος θέλει να έχει πισίνα, με βάση το προαναφερόμενο πλάνο, θα πρέπει να πάρει από την ΕΥΑΘ σχετική βεβαίωση επάρκειας νερού.
Εύλογες απορίες που υπάρχουν, βέβαια, είναι εάν πέρα από την προαναφερόμενη έγκριση από την ΕΥΑΘ για τις πισίνες, θα υπάρξει κάποια νομοθετική μέριμνα για το τι μέλλει γενέσθαι εφεξής, για τις νέες μεγάλες τουριστικές-ξενοδοχειακές επενδύσεις που βρίσκονται ήδη στα σκαριά στην Κασσάνδρα, τη Σιθωνία και το νησάκι Διάπορος, αλλά και για τις ήδη πολυάριθμες υφιστάμενες. Για κάποιες εξ αυτών έχει γίνει γνωστό, ότι οι επενδυτές προβλέπουν από μόνοι τους την κατασκευή μονάδων αφαλάτωσης.
Οι μονάδες αφαλάτωσης για ξενοδοχεία με παραγωγική ικανότητα έως 2.000 κυβικά μέτρα (m³) την ημέρα, σύμφωνα με κύκλους της αγοράς, αποτελούν μια ιδανική λύση για την κάλυψη των αναγκών σε πόσιμο νερό (ύδρευση) και νερό χρήσης (πισίνες, άρδευση), ειδικά σε νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας
Οι λύσεις αυτές είναι συχνά φορητές (containerized), επιτρέποντας γρήγορη εγκατάσταση και λειτουργία, συχνά με τεχνολογία αντίστροφης όσμωσης (RO). Πάντως όταν συνδέονται με ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις μεγάλου μεγέθους, υπάγονται σε διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Μόνο πολύ μικρές, αυτόνομες μονάδες μπορεί να υπαχθούν σε απλουστευμένες διαδικασίες ΠΠΔ (Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις) αντί για πλήρη ΑΕΠΟ και τα 2.000 κ.μ./ημέρα υπερβαίνουν κατά κανόνα αυτό το όριο.
Κατά συνέπεια αφενός σε καθεστώς λειψυδρίας-κλιματικής κρίσης πρέπει να υπάρξει μέριμνα για τη διευκόλυνση των αδειοδοτήσεων των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων για την ανάπτυξη μονάδων αφαλάτωσης, αφετέρου οι νέες τουριστικές επενδύσεις, αλλά και οι μεγάλες ήδη υφιστάμενες, εύλογα θα πρέπει, ίσως θεσμικά, να οδηγηθούν στην οδό της ανάπτυξης τέτοιων λύσεων, καθόσον το δημόσιο δίκτυο ύδρευσης είναι ήδη πεπερασμένο.
Και όλα αυτά βέβαια με παράλληλα μέτρα «συμμαζέματος» όσον αφορά τις σπατάλες υδάτινων πόρων από τα νοικοκυριά, τους μόνιμους και εποχιακούς κατοίκους και τους παραθεριστές.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
