Η ομάδα Die Wolke art group παρουσιάζει τη νέα της παραγωγή με τίτλο «Emergence», μια διαδραστική παράσταση που συνδυάζει σύγχρονο χορό, τεχνολογία και νέα μέσα, προσκαλώντας το κοινό σε μια εμπειρία όπου το σώμα, ο ήχος και η εικόνα συνδιαμορφώνουν τη σκηνική δράση σε πραγματικό χρόνο.
Η παράσταση θα παρουσιαστεί στις 13, 14 και 15 Μαρτίου στον εξαιρετικό χώρο σύγχρονων τεχνών Vitruvian Thing στη Θεσσαλονίκη, δημιουργώντας ένα δυναμικό περιβάλλον στο οποίο η κίνηση των ερμηνευτών επηρεάζει άμεσα τις προβολές και τον ήχο μέσα από ένα σύστημα ασύρματων αισθητήρων. Με αυτόν τον τρόπο, τα οπτικοακουστικά στοιχεία δεν αποτελούν απλώς σκηνικό υπόβαθρο αλλά αναπτύσσονται οργανικά από την ίδια τη σωματική δράση.
Εμπνευσμένο από φαινόμενα της φύσης, όπως τα σμήνη πουλιών, τις αποικίες μικροοργανισμών ή τα πολύπλοκα σχήματα που προκύπτουν χωρίς κεντρικό σχεδιασμό, το έργο διερευνά την έννοια της «αναδυόμενης συμπεριφοράς» και τις σχέσεις ανάμεσα στη συνείδηση, την εμπειρία και τα συστήματα επικοινωνίας. Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη επαναπροσδιορίζει την έννοια της δημιουργίας, η παράσταση επιχειρεί να θέσει ερωτήματα γύρω από την ανθρώπινη σκέψη, τη γλώσσα και την παραγωγή ιδεών.
Τη χορογραφία υπογράφει η Δροσιά Τριαντάκη, ενώ τη σκηνοθετική επιμέλεια και τον προγραμματισμό της διάδρασης έχει ο Dani Joss. Στη σκηνή ερμηνεύουν οι Δανάη Χριστακάκου και Δροσιά Τριαντάκη, ενώ τα visuals και τα ηλεκτρονικά μέσα επιμελείται ο Ιωάννης Περισοράτης. Τη μουσική συνθέτουν οι Γιώργος Χωλόπουλος και Dani Joss. Η παράσταση έχει διάρκεια 60 λεπτά και συνοδεύεται από πρωτότυπο κείμενο, το οποίο παρουσιάζεται με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους.
Η ομάδα Die Wolke (που στα γερμανικά σημαίνει «Σύννεφο») έχει καθιερωθεί στη Θεσσαλονίκη ως μια δημιουργική ομάδα που συνδυάζει τις παραστατικές τέχνες με την τεχνολογία. Στα έργα της, όπως τα Poetics of Space, Trajectory of an Idea, Τρικυμία, αλλά και το Across Time που παρουσιάστηκε στο Επταπύργιο, εξερευνά σταθερά νέους τρόπους εμβύθισης του κοινού μέσα από διαδραστικές τεχνολογίες, ήχο, κίνηση και κείμενο. Για την παράσταση αλλά και την σημαντική ομάδα της Θεσσαλονίκης, μιλήσαμε με τον Dani Joss που μας βάζει μέσα στον κόσμο τους!
«Η συνείδηση ίσως είναι και αυτή μια αναδυόμενη διαδικασία»
Μιλώντας στο ThitaNews για τη νέα παράσταση, ο Dani Joss εξηγεί την έννοια πίσω από τον τίτλο:
“Emergent behaviour” σημαίνει “αναδυόμενη συμπεριφορά” που είναι και το θέμα της παράστασης. Έχει σαν αφορμή τις ολοένα και ικανότερες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αλλά επικεντρώνεται κυρίως στη σημασία τους για τον άνθρωπο, για την πρωτότυπη σκέψη και την παραγωγή ιδεών, και τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου της γλώσσας στη νόηση.
Υπάρχει η ιδέα ότι η εμπειρία της ζωής, ή η συνείδηση, ή όπως θέλουμε να πούμε την αίσθηση ότι υπάρχει κάτι μέσα στο κεφάλι μας πίσω από τα μάτια μας, είναι η ίδια αναδυόμενη. Εξερευνάμε αυτήν την ιδέα, ότι δηλαδή μέσα από την εξέλιξη των ειδών προέκυψαν σχηματισμοί και συνδέσεις κυττάρων έτσι ώστε να γίνει εφικτή η αίσθηση της συνείδησης. Το κάνουμε αυτό γυρνώντας στην αρχή του θέματος, σε απλά εξελισσόμενα συστήματα με κανόνες, όπως το “Παιχνίδι της Ζωής” του μαθηματικού John Conway, και άλλες εξομοιώσεις. Εφ’ όσον μπορούμε να παρατηρήσουμε περίπλοκες συμπεριφορές να προκύπτουν από απλά συστήματα, ανοίγει μια σειρά ερωτήσεων για τη φύση της εμπειρίας μας. Αν ένα πρόγραμμα που δημιουργήθηκε απλά για να προβλέπει τη μια λέξη μετά την άλλη, όπως τα σημερινά chatbot, μπορεί να φαίνεται πως κάνει συλλογισμούς, ποιος είναι ο ρόλος που έχει παίξει η γλώσσα στην ανάδυση της νόησης;
Το γιατί διαλέξαμε αυτό το θέμα είναι πιο δύσκολο να απαντηθεί. Κάναμε αυτές τις σκέψεις, και πολλές ακόμα που προκύπτουν από αυτές, καθώς παρατηρούμε την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά και τους τρόπους που χρησιμοποιείται στην καθημερινότητα.
Ένα έργο που γεννά ερωτήματα
Σε μια περίοδο όπου η τεχνητή νοημοσύνη φέρνει στο προσκήνιο ζητήματα αυτενέργειας, δημιουργικότητας και πνευματικής ιδιοκτησίας, το Emergence δεν επιχειρεί να δώσει εύκολες απαντήσεις. Αντίθετα, προτείνει μια ενδοσκοπική προσέγγιση που εξετάζει τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα.
Όπως σημειώνει ο Dani Joss:
«Θα πρέπει πρώτα να αποφασίσει ο καθένας τι αποτελεί για αυτόν μια ικανοποιητική απάντηση: Όταν το θέμα μιας παράστασης έχει να κάνει τόσο με την υποκειμενικότητα και την παρατήρηση, είναι δύσκολο να οριστεί κάποιο αντικειμενικό μέτρο. Το δεύτερο μισό της παράστασης ειδικά επικεντρώνεται στην υποκειμενικότητα της εμπειρίας: τι μπορεί να ξέρει πραγματικά ο καθένας μας για τον εαυτό του και το περιβάλλον του; Πόση από την πληροφορία που καταλήγει στον εγκέφαλό μας είναι αξιόπιστη; Όταν δεν μπορούμε να απαντήσουμε με βεβαιότητα στα ανωτέρω ερωτήματα, δεν μπορούμε να απαντήσουμε και σε τίποτα εξαρτάται από αυτά.
Δε θα λέγαμε ότι η παράσταση έχει “σκοπό” πάντως. Περισσότερο είναι ένας τρόπος να επικοινωνήσουμε τις σκέψεις μας αλλιώς, με εικόνα, ήχο, κίνηση, αλλά και φυσικά κείμενο. Είμαστε σε μια εποχή που η φύση της πραγματικότητας είναι κρίσιμο ζήτημα: για παράδειγμα, τι ξέρουμε πραγματικά για γεγονότα που συμβαίνουν τόσο μακριά μας; Απλά εμπιστευόμαστε την πληροφορία όπως έρχεται στις αισθήσεις μας, χωρίς να μπορούμε να επαληθεύσουμε την προέλευση. Δεν ξέρουμε αν μια εικόνα ενός ανθρώπου είναι πραγματική, ή ο άνθρωπος ποτέ δεν υπήρχε. Δεν ξέρουμε αν ένα τραγούδι είχε δημιουργό. Άρα, έχει η προέλευση ενός μηνύματος σημασία, ή απλά το μήνυμα, το περιεχόμενο καθαυτό, είναι το μόνο πράγμα που πραγματικά μετράει; Διαλέξαμε να φτιάξουμε μια παράσταση που να γυρίσει στη ρίζα αυτού του ζητήματος, χωρίς να αποτελέσει ούτε κριτική ούτε εγκώμιο για οτιδήποτε.»
Μια πορεία 17 ετών πειραματισμού
Η Die Wolke συνεχίζει εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες να εξερευνά τα όρια ανάμεσα στην τέχνη, την τεχνολογία και τη σκηνική αφήγηση, αναπτύσσοντας κάθε φορά νέα εργαλεία και τεχνικές.
Συνδυάζοντας πάντα πολλές τέχνες στις παραστάσεις σας με επίκεντρο όμως τον χορό και τη μουσική, πώς θα χαρακτηρίζατε την πορεία της Die Wolke art group;
Η Die Wolke, τα τελευταία 17 χρόνια, έχει μια πορεία που επηρεάζεται από τα εκάστοτε μέλη της και τις συνεργασίες τους. Αυτό που ποτέ δεν αλλάζει είναι η διάθεση για τη δημιουργία έργων που να επικοινωνούν το περιεχόμενό τους, βρίσκοντας μια ισορροπία ανάμεσα στην αφηρημένη μορφή που έχουν η μουσική και ο χορός με την θεματικά πιο συγκεκριμένη που μπορεί να αναπτύξει κανείς με κείμενο ή εικόνα. Σταδιακά, μαθαίνουμε καινούρια πράγματα, πειραματιζόμαστε σε νέες τεχνικές, και βρίσκουμε νέους τρόπους να πετύχουμε αυτήν την επικοινωνία. Αν υπήρχε, άλλωστε, τρόπος να εξηγήσουμε με λόγια αυτό που θέλουμε να εννοήσουμε, δεν θα υπήρχε λόγος να υπάρχει η παράσταση. Αυτή η μη λεκτική επικοινωνία είναι και η μεγαλύτερη προτεραιότητά μας, και θέλουμε να είναι επιτεύξιμη χωρίς το κοινό να χρειάζεται κάποια εξειδικευμένη γνώση: δεν χρειάζεται κάποιος να έχει ξαναδεί σύγχρονο χορό, ή να έχει ακούσει πολλή σύγχρονη μουσική, για να παρακολουθήσει την παράσταση. Αυτή η διάσταση της παραστατικότητας είναι ένας άξονας ο οποίος χαρακτηρίζει την πορεία της Die Wolke πιο πολύ από οποιονδήποτε άλλο.
Για παράδειγμα, η διαδραστική τεχνολογία που χρησιμοποιούμε, τόσο όσον αφορά τις ηλεκτρονικές κατασκευές, όσο και τον κώδικα, εξελίσσεται από το 2018 και το Trajectory of an Idea, προκειμένου να εξυπηρετήσει καλύτερα τα επί μέρους παραστατικά νοήματα σε παραστάσεις όπως το Δtopia ή τη σειρά δράσεων Stream. Στο Poetics of Space ασχοληθήκαμε κυρίως με την ποιητική εικόνα και το κείμενο, αλλά ταυτόχρονα εξελίξαμε τις τεχνικές video mapping που εισάγαμε στην Τρικυμία για να πετύχουμε αίσθηση εμβύθισης. Το Mirror, που έγινε στο Ινστιτούτο Goethe, ήταν συνδυασμός παράστασης και εγκατάστασης, καθώς εξελισσόταν σε πολλαπλά δωμάτια, κάνοντας χρήση τεχνικών που ξεκίνησαν από προηγούμενα projects όπως ολογραφικές εφαρμογές, μηχανικά κινούμενα μέρη, σύνθετες εμβυθιστικές προβολές, και αυτοματισμούς. Παράλληλα όμως βρήκαμε και νέους τρόπους να προσεγγίσουμε την εμπειρία μας παράστασης, αλλά και να αναλύουμε και να χρησιμοποιούμε κείμενα όπως το βιβλίο του Michael Ende που βασίστηκε η συγκεκριμένη παράσταση. Κάθε φορά θα κάνουμε κάτι καινούριο, ανάλογα και με την εκάστοτε δημιουργική ομάδα. Έτσι πετυχαίνουμε το να είναι οι παραστάσεις μοναδικές, μέρος μιας διαδρομής στη μη λεκτική επικονωνία και έκφραση, την παραστατικότητα και επιτελεστικότητα, αλλά και την προσβασιμότητα, τη γείωση στο καθημερινό μας περιβάλλον, το άπλωμα στο άπειρα εκτενόμενο πεδίο της φαντασίας. Όλα αυτά φυσικά συμβαίνουν ταυτόχρονα και οργανικά.
Η παράσταση ολοκληρώνεται μόνο όταν συναντήσει το κοινό
Τι είναι αυτό που σε αγγίζει εσένα στο Emergence;
Είναι πολύ νωρίς να το απαντήσω αυτό. Κάθε έργο είναι απόπειρα επικοινωνίας και, μέχρι να υπάρξει αποδέκτης, δεν είναι ολοκληρωμένο. Έχουμε γράψει χιλιάδες γραμμές κώδικα, ώρες ηχητικών, μουσικών, ή οπτικών μοτίβων, πολλαπλές εναλλακτικές σε δομή, κείμενο, ή συγχρονισμό, διαφορετικές εκδοχές της διαδραστικότητας σαν καθρέφτη της σχέσης ανθρώπου και περιβάλλοντος. Αλλά τίποτα από αυτά δεν έχει την ικανότητα να “αγγίξει” κανέναν μέχρι να υπάρξει κοινό και να μοιραστούμε την παράσταση στον ίδιο χώρο. Το καλλιτεχνικό έργο πάντα αλλάζει όταν μεταμορφώνεται από σετ οδηγιών εκτέλεσης σε εμπειρία. Θα μάθουμε 13-15 Μαρτίου!
Πληροφορίες: Vitruvian Thing (Πτολεμαίων 29Α, 4ος όροφος, Θεσσαλονίκη) | Παραστάσεις: Παρασκευή 13 Μαρτίου – 21:00 | Σάββατο 14 Μαρτίου – 21:00 | Κυριακή 15 Μαρτίου – 19:00 & 21:15 | Διάρκεια: 60’ | Πληροφορίες / εισιτήρια: die-wolke.org/emergence
Η παράσταση πραγματοποιείται με την οικονομική στήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.
