Ανοιχτή επιστολή προς την Υπουργό Παιδείας απέστειλαν μέλη της θεατρικής κοινότητας, με αφορμή την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης για το σχέδιο νόμου που προβλέπει, μεταξύ άλλων, την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών και νέο πλαίσιο για την καλλιτεχνική εκπαίδευση.
Η επιστολή, με ημερομηνία 2 Μαρτίου 2026, φέρει την υπογραφή εκατοντάδων ηθοποιών, σκηνοθετών, δραματουργών, σκηνογράφων, χορογράφων και πανεπιστημιακών δασκάλων, οι οποίοι, αν και χαιρετίζουν την πρόθεση ρύθμισης χρόνιων αιτημάτων του κλάδου, ζητούν την άμεση απόσυρση του σχεδίου νόμου και την επανεκκίνηση ουσιαστικής διαβούλευσης.
Οι υπογράφοντες υπενθυμίζουν ότι έχουν περάσει τέσσερα χρόνια από τις κινητοποιήσεις που προκάλεσε το Π.Δ. 85/2022, με βασικά αιτήματα τη διαβάθμιση των σπουδών των Ανωτέρων Σχολών Δραματικής Τέχνης και την ίδρυση Ανώτατης Σχολής για τις Παραστατικές Τέχνες. Όπως σημειώνουν, η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (1941-1942/2025) δικαίωσε τις αντιδράσεις του καλλιτεχνικού κόσμου, κρίνοντας αντισυνταγματική την παράλειψη πρόβλεψης ειδικής κατηγορίας στο Προσοντολόγιο για τους αποφοίτους Ανωτέρων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης.
Στο επίκεντρο της κριτικής τους βρίσκεται η πρόβλεψη που, όπως υποστηρίζουν, οδηγεί ουσιαστικά σε κατάργηση των ιστορικών Δραματικών Σχολών του Εθνικό Θέατρο (έτος ίδρυσης 1930) και του Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (έτος ίδρυσης 1973), μέσω της απορρόφησής τους από τα νέα πανεπιστημιακά Τμήματα. Το αίτημα του κλάδου, τονίζουν, ήταν η διαβάθμιση και θεσμική αναβάθμιση των υφιστάμενων σχολών και η διασύνδεσή τους με τα πανεπιστήμια — όχι η ενσωμάτωσή τους με απλή διατήρηση της ονομασίας και χρήση των κτιριακών υποδομών.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για το πλαίσιο εκλογής διδακτικού προσωπικού. Σύμφωνα με την επιστολή, τα προβλεπόμενα ακαδημαϊκά κριτήρια αποκλείουν σχεδόν το σύνολο των ενεργών καλλιτεχνών από τη δυνατότητα εκλογής σε θέσεις μελών ΔΕΠ, καθώς δεν λαμβάνεται επαρκώς υπόψη το καλλιτεχνικό έργο και η πολυετής διδακτική εμπειρία στις Ανώτερες Σχολές. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι τα πτυχία των Ανωτέρων Σχολών Δραματικής Τέχνης δεν αναγνωρίζονται ως τίτλοι σπουδών για εκλογή σε θέσεις ΔΕΠ — παρά μόνο μεταβατικά και με περιορισμένη ποσόστωση.
Το πλήρες κείμενο της επιστολής:
- Το σχέδιο νόμου καταργεί κατ’ ουσίαν δύο πολύ σημαντικές κρατικές σχολές Δραματικής Τέχνης με μακρά παράδοση: του Εθνικού Θεάτρου (έτος ίδρυσης: 1930) και του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (έτος ίδρυσης: 1973). Το αίτημα της θεατρικής κοινότητας ήταν η ίδρυση νέων πανεπιστημιακών Τμημάτων με αντικείμενό τους την πράξη του θεάτρου, και όχι η απορρόφηση των δύο υπαρχουσών κρατικών Δραματικών Σχολών από τα υπό ίδρυση Τμήματα. Το αιτούμενο για τις κρατικές Δραματικές Σχολές ήταν η διαβάθμισή τους και η διασύνδεσή τους με τα νέα πανεπιστημιακά Τμήματα.
- Η διατήρηση της επωνυμίας «Εθνικό Θέατρο» και «Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος» στα υπό ίδρυση Τμήματα είναι προσχηματική, από τη στιγμή που στο σχέδιο νόμου δεν προβλέπεται καμιά ουσιαστική σύνδεση των δύο κρατικών φορέων με τα νέα Τμήματα πέρα από τη χρήση των υπαρχουσών κτιριακών υποδομών τους.
- Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη στην υπό ίδρυση Σχολή για άλλες θεατρικές καλλιτεχνικές ειδικότητες όπως θεατρική γραφή, μετάφραση, δραματουργία, σκηνογραφία, ενδυματολογία, φωτισμός κ.ά.
- Οι διατάξεις που αφορούν τις διαδικασίες επιλογής των διδασκόντων αποκλείουν σχεδόν το σύνολο των ενεργών καλλιτεχνών του θεάτρου από την εκλογή τους ως μελών Δ.Ε.Π. Προτάσσονται τα ακαδημαϊκά προσόντα και όχι το καλλιτεχνικό έργο των υποψηφίων, μη λαμβάνοντας υπόψιν τις ιδιαιτερότητες της διδασκαλίας της θεατρικής τέχνης. Είναι κρίσιμο να υπάρξει η δυνατότητα εκλογής ενεργών καλλιτεχνών όλων των ειδικοτήτων ως μελών Δ.Ε.Π., καθώς −ως γνωστόν− αυτά καθορίζουν τη φυσιογνωμία ενός πανεπιστημιακού Τμήματος.
- Απαξιώνονται τα πτυχία καλλιτεχνικής εκπαίδευσης που εδώ και δεκαετίες παρέχει η ελληνική Πολιτεία, καθώς δεν αναγνωρίζονται τα πτυχία των Ανωτέρων Σχολών Δραματικής Τέχνης ως τίτλοι σπουδών για την εκλογή μελών Δ.Ε.Π. (με εξαίρεση τα πρώτα τέσσερα χρόνια, και μάλιστα με ποσόστωση έως 30% των μελών Δ.Ε.Π.). Επιπλέον δεν αναγνωρίζεται ως προϋπηρεσία η διδασκαλία στις Ανώτερες Σχολές Δραματικής Τέχνης, στις οποίες η πλειονότητα των εν ενεργεία καλλιτεχνών διδάσκει επί σειρά ετών.
- Η πρόβλεψη Ειδικού Καλλιτεχνικού Προσωπικού (Ε.ΚΑ.Π.) με κριτήριο το καλλιτεχνικό έργο είναι μια επί της ουσίας θετική κίνηση. Όμως προβλέπεται μια πολύ μικρή ποσόστωση σε σχέση με τα εκλεγμένα μέλη Δ.Ε.Π. (έως 20%, και −κατ’ εξαίρεση− για τα τέσσερα πρώτα χρόνια έως 40%) που δεν επαρκεί.
- Δεν δίνεται η ευκαιρία στους εκατοντάδες απόφοιτους Ανωτέρων Σχολών Δραματικής Τέχνης να συνεχίσουν τις σπουδές τους στα υπό ίδρυση πανεπιστημιακά Τμήματα, καθώς προβλέπεται η εισαγωγή ελάχιστων υποψηφίων (15% μόνο επί των εισακτέων του κάθε Τμήματος). Εξίσου προβληματική είναι η αναγνώριση μόνο των δύο ετών σπουδών τους στις Ανώτερες Σχολές που φοίτησαν, κατατάσσοντάς τους −εφόσον πετύχουν στις κατακτήτριες εξετάσεις− στο τρίτο έτος σπουδών και όχι στο τέταρτο.
- Η πρόβλεψη για νέα κατηγορία θέσεων προσωπικού με τίτλο «Καλλιτεχνική Εκπαίδευση (ΚΕ)» σε φορείς του δημόσιου τομέα είναι θετική. Όμως είναι εξαιρετικά προβληματική η κατάταξη των πτυχίων των Ανωτέρων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης στο επίπεδο πέντε (5) του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (Ε.Π.Π.), καθώς εξισώνει τις διετείς μεταλυκειακές σπουδές με τις τριετείς σπουδές στις καλλιτεχνικές σχολές.
Τα ονόματα που υπογράφουν και λεπτομέρειες γύρω από την επιστολή μπορείτε να δείτε εδώ
