Του Νίκου Φωτόπουλου
Διώξεις φοιτητών αλλά και αυστηροποίηση των μέτρων εισόδου στον χώρο του ΑΠΘ, αναμένονται μετά την ολοκλήρωση των πειθαρχικών και ποινικών ερευνών που διενεργούνται στον απόηχο του επεισοδιακού «πάρτι» το περασμένο Σάββατο στο πανεπιστημιακό campus. Η ολοκλήρωση των ερευνών αναμένεται σε περίπου έναν μήνα.
Στη συνεδρίαση της Συγκλήτου την Τετάρτη, ο πρύτανης του ΑΠΘ Κυριάκος Αναστασιάδης διαβεβαίωσε ότι το πανεπιστήμιο δεν θα γίνει σιδηρόφρακτο. Ο έλεγχος θα γίνεται απλώς με ένα σύστημα ηλεκτρονικών καρτών. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Θ», ο κ. Αναστασιάδης απέτρεψε οποιαδήποτε συζήτηση για τα επεισόδια, κι εξήγησε ότι υπάρχουν σε εξέλιξη τρεις έρευνες (αστυνομική, εισαγγελική και εσωτερική του ΑΠΘ) που πρέπει πρώτα να ολοκληρωθούν. Οι διαδικασίες αυτές θα ολοκληρωθούν σε περίπου έναν μήνα.
Ειδικότερα και πάντα σύμφωνα με όσα ανέφερε ο ίδιος, στην πανεπιστημιούπολη, δεν θα τοποθετηθούν τουρνικέ και κιγκλιδώματα. Θα υπάρχουν, όμως, ηλεκτρονικές κάρτες ελέγχου, ώστε να γίνεται ταυτοποίηση των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας. Ο πρύτανης πάντως δεν έδωσε περισσότερες εξηγήσεις για το πώς θα λειτουργήσει αυτό το σύστημα, αν θα επιτρέπει γενικώς την είσοδο στην πανεπιστημιούπολη ή μόνο στα κτίρια ή πώς θα έχουν πρόσβαση οι επισκέπτες, καθώς και για το τι θα γίνει με το ΑΧΕΠΑ κλπ.

Το υπουργείο
Στο μεταξύ, το υπουργείο Παιδείας με ανακοίνωση του φαίνεται αποφασισμένο να τιμωρήσει τους φοιτητές που θα διαπιστωθεί ότι συμμετείχαν στο περίφημο «πάρτι», παρότι οι πρυτανικές αρχές ξεκαθάρισαν ότι τα επεισόδια έγιναν εκτός πανεπιστημιούπολης και ότι δεν διαπιστώθηκαν φθορές από βανδαλισμούς εντός του ιδρύματος. «Κάθε πτυχή η οποία μπορεί να αφορά ενέργειες ή και παραλείψεις θα εξεταστεί με νηφαλιότητα, πληρότητα και σεβασμό στις προβλέψεις και τις εγγυήσεις του νόμου 5224/25», αναφέρεται μεταξύ άλλων στην ανακοίνωση του υπουργείου.
Το υπουργείο κάνει σαφή αναφορά στο νέο νόμο 5224/25 που προβλέπει πειθαρχικές και ποινικές κυρώσεις για φοιτητές, πράγμα το οποίο δεν γίνεται τυχαία. Άλλωστε και ο αρμόδιος υφυπουργός Νίκος Παπαιώαννου (τ. πρύτανης του ΑΠΘ), απάντησε σε ερώτηση για το νέο νομικό πλαίσιο που ψήφισε η κυβέρνηση της ΝΔ σχετικά με τις κυρώσεις σε φοιτητές: «Ο νόμος είναι πλέον δυνατός και προβλέπει ποινικές και πειθαρχικές κυρώσεις κλιμακωτά για φοιτητές που είναι εμπλεκόμενοι». Ο υφυπουργός έσπευσε πάντως να συμπληρώσει ότι «δεν πρέπει να μηδενίζουμε την προσπάθεια που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια» κι εξήγησε πως «δεν υπάρχει πλέον ναρκέμπορος μέσα στο campus, δυο χρόνια έχουν να γίνουν επεισόδια από τέτοια πάρτι, έχουν γίνει πολλά βήματα…»
Και η πρυτανεία από την πλευρά της δεν φαίνεται διατεθειμένη να διαφυλάξει τους φοιτητές από πειθαρχικές ή ποινικές κυρώσεις, αφού προθύμως διαβίβασε όλα τα στοιχεία διασταύρωσης που ζήτησαν οι διωκτικές αρχές, επιβεβαιώνοντας δηλαδή τις φοιτητικές ιδιότητες προσώπων που ήταν μεταξύ των 313 προσαχθέντων από την αστυνομία…
Οι φοιτητές
Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί στη φοιτητική κοινότητα του ΑΠΘ, είναι μάλλον το σύνθημα που φώναζαν περίπου 150 μέλη πολιτικών νεολαιών έξω από το κτίριο διοίκησης την περασμένη Τετάρτη: «Το νόμο για το άσυλο τον έχουμε εμείς, όχι οι πρυτάνεις, τα ΜΑΤ και οι εισαγγελείς»! Εκτός από τα ρυθμικά συνθήματα που φώναξαν κατά της κυβέρνησης και της αστυνομίας, ζήτησαν να μην επιβληθούν διώξεις σε όσους ενεπλάκησαν στα επεισόδια του προηγούμενου Σαββάτου. Κατηγόρησαν μάλιστα τις πρυτανικές αρχές και τη Σύγκλητο ότι «αντί να λειτουργεί σε όφελος της φοιτητικής κοινότητας έχει μετατραπεί σε πολιτικό γραφείο της κυβέρνησης»!
Εισαγγελική έρευνα
Στο μεταξύ, στο μικροσκόπιο και του εισαγγελέα βρίσκονται τυχόν ευθύνες των πρυτανικών αρχών αλλά και της εταιρίας φύλαξης. Η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη μετά από σχετική παραγγελία του προϊσταμένου της Εισαγγελίας Εφετών Θεσσαλονίκης, Λεωνίδα Νικολόπουλου. Με εντολή του προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών ζητάει να διεξαχθεί έρευνα, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκονται τρία ερωτήματα:
- Εάν οι πρυτανικές Αρχές γνώριζαν για το πάρτι που προηγήθηκε των επεισοδίων.
- Εάν είχε υποβληθεί αίτημα προκειμένου να χορηγηθεί άδεια για το πάρτι κι εάν τελικά αυτή η άδεια δόθηκε.
- Τι στάση κράτησαν οι υπάλληλοι της εταιρείας security που έχει αναλάβει τη φύλαξη του ιδρύματος
Θυμίζουμε ότι για την υπόθεση διενεργείται ήδη αυτεπάγγελτη αστυνομική προανάκριση. Ωστόσο, από τις 313 προσαγωγές ατόμων στις οποίες προχώρησε η ΕΛΑΣ, καμία δεν μετατράπηκε τελικά σε σύλληψη…

Στάση αναμονής από τον ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ
Αυτοί που επισήμως δεν έχουν τοποθετηθεί ακόμη είναι πάντως οι καθηγητές και το επιστημονικό προσωπικό του πανεπιστημίου.
Ο Ενιαίος Σύλλογος Διδακτικού – Ερευνητικού Προσωπικού (ΕΣΔΕΠ) ΑΠΘ τηρεί στάση αναμονής προκειμένου να λάβει κάποια απόφαση για όσα εξελίσσονται την τελευταία εβδομάδα, ωστόσο ο πρόεδρός του Ηλίας Κονδύλης εμφανίζεται επιφυλακτικός τουλάχιστον απέναντι στις ενέργειες του υπουργείου.
«Σύντομα θα τοποθετηθούμε επίσημα, όμως κάνουμε κι εμείς τη δική μας έρευνα για το τι και πώς ακριβώς συνέβη. Κυρίως μας απασχολεί και μας προκαλεί εντύπωση η ετοιμότητα του υπουργείου να δώσει απάντηση στο συγκεκριμένο περιστατικό, δηλαδή η αξιοποίησή του στην επιτάχυνση των μέτρων ασφαλείας. Όλα τα υπόλοιπα είναι θόρυβος», ανέφερε στη «Θ» ο κ. Κονδύλης.
Πράγματι, ενώ είχαν ζητηθεί προτάσεις για την ασφάλεια των ιδρυμάτων και τη φύλαξη που κατατέθηκαν πριν 1,5 μήνα, τώρα βρισκόμαστε στην επιτακτική ανάγκη άμεσης εφαρμογής σχεδίων ασφαλείας στα ΑΕΙ. Σύμφωνα με τον κ. Κονδύλη υπάρχουν πάντως ερωτήματα:
- Πώς βρέθηκαν οι σχολές ανοιχτές Σαββάτο βράδυ;
- Πώς ήταν σε ετοιμότητα η αστυνομία για να επέμβει, αλλά όχι η εταιρία φύλαξης;
«Τις απαντήσεις αυτές τις αναζητούμε και στη συνέχεια θα τοποθετηθούμε με μια ξεκάθαρη ανακοίνωση», σημείωσε και πρόσθεσε ότι «το πανεπιστήμιο δεν είναι στρατόπεδο, ούτε ιδιωτική επιχείρηση για να έχει ελεγχόμενη είσοδο. Τα ΑΕΙ πρέπει να είναι ανοιχτά στην κοινωνία. Άλλο η φύλαξη κι άλλο η μετατροπή τους σε σκηνικό big brother». Να σημειωθεί ότι ο ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ έχει τοποθετηθεί αρνητικά και στο παρελθόν σε αυστηρά μέτρα ελέγχου στην πανεπιστημιούπολη.
Και τι μας χρειάζεται ένα πανεπιστήμιο;

Του Γρηγόρη Ζαρωτιάδη, καθηγητή οικονομικών στο ΑΠΘ
Σε πρόσφατη συζήτηση για την αναθεώρηση ενός προγράμματος σπουδών, μας μεταφέρθηκε το εξής εξωφρενικό επιχείρημα της διοίκησης: «Προτιμότερα τα τρίωρα από τα τετράωρα μαθήματα για να μην χρειάζεται να έρχονται πολύ συχνά οι φοιτητές στο πανεπιστήμιο… Βλέπεις θα χάνουν χρόνο στα πηγαινέλα και δεν θα μπορούν να μελετήσουν…»
Μάλιστα! Καλώς ήρθατε στον συντηρητικό παραλογισμό… Οι παραδόσεις είναι χάσιμο χρόνου, η δε παρουσία στο πανεπιστήμιο, ξεπερασμένη συνήθεια. Ποιος ξέρει ποιον θα συναντήσεις και τι περίεργες απόψεις θα σου φυτέψει στο κεφάλι. Να λοιπόν γιατί δεν επενδύει το κράτος στις αίθουσες διδασκαλίας: για να μην επιβαρύνονται τα μέσα μαζικής συγκοινωνίας από μετακινούμενες φοιτήτριες. «O tempora, o mores» (Ω καιροί, ω ήθη).
Από την εποχή του μύθου και των ηρώων, η νίκη προκύπτει πρωτίστως από τη γνώση και το σθένος, παρά την ισχύ. Μια χώρα που συντηρητικοποιείται και ένα κράτος που εργαλειοποιεί τον νόμο και την αυτονόητη ανάγκη για ασφάλεια, προκειμένου να ελέγξει και να φιμώσει την κοινωνία, είναι χαμένη υπόθεση… Μας χρειάζεται το πανεπιστήμιο λοιπόν.
Ένα πανεπιστήμιο που να σφύζει από ζωή. Με παρόντα όλα τα μέλη της κοινότητάς του να γεμίζουν τις αίθουσες, τα κυλικεία, τα πάρκα, τις επιστημονικές ημερίδες, τις συναυλίες, να σκέφτονται, να αντιπαρατίθενται, να τολμούν, να ερωτεύονται, αλλά και να σέβονται, τον άλλον, τη διαφορετική, τον διαφωνούντα.
Ένα πανεπιστήμιο ανοικτό. Που να αλληλοεπιδρά με την κοινωνία, να δέχεται στην αγκαλιά του όλους τους πολίτες. Να μπορεί όποιος θέλει να παρακολουθήσει μια διάλεξη. Να μπορούν τα παιδιά να επισκέπτονται τα εργαστήρια. Άλλο η διασφάλιση των χώρων, ειδικότερα αυτών με ιδιαίτερο εξοπλισμό και περιεχόμενο, και άλλο μια καγκελόφραχτη, κλειστοφοβική πανεπιστημιούπολη. Άλλωστε, η ανοιχτωσιά εξυπηρετεί την ασφάλεια, όπως ανοίγουμε τις πόρτες και τα παράθυρα για να φύγουν η μούχλα και τα παράσιτα.
Ένα πανεπιστήμιο που ερευνά και διδάσκει, που διδάσκει και ερευνά. Που σέβεται και αμφισβητεί τα πάντα. Που έχει σε όλους ανοχή, εκτός από αυτούς που δεν έχουν ανοχή!
Ένα πανεπιστήμιο δημοκρατικά αυτοδιοίκητο. Με συλλογικά όργανα υπεύθυνα, με συνείδηση της ακαδημαϊκής τους υπόστασης και ρόλου, σε συνάρτηση με όλα τα προηγούμενα, αλλά και την υποχρέωσής τους να διαφυλάξουν τη δημόσια περιουσία, διαθέτοντάς την χρηστά στην κοινότητα, για την εκπαίδευση, την έρευνα, την κοινωνικοποίηση, τον πολιτισμό και την ψυχαγωγία. Ένα πανεπιστήμιο δημόσιο, προσβάσιμο σε όλες, που δίνει ευκαιρίες σε όλους, που δεν περιχαρακώνεται πίσω από κάγκελα, τουρνικέ, διαγραφές, ή δίδακτρα!
Ο αγώνας για αυτό το πανεπιστήμιο είναι κεντρικής σημασίας για την πρόοδο και τη βιωσιμότητα, για την κοινωνική δικαιοσύνη και ειρήνη. Είναι αγώνας ζωής, ωραίος, ίσως δύσκολος, μα για αυτό αληθινός.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»