Του Φίλιππου Δεργιαδέ*
Η μάχη για την διεξαγωγή του δημοψηφίσματος με ερώτημα για την τύχη της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης είναι πολιτική και όχι νομική. Οι αιτιάσεις του δήμου Θεσσαλονίκης περί της νομιμότητας της διαδικασίας, στην ουσία, είναι προσχηματικές και κίβδηλες.
Δεν θέλουν το δημοψήφισμα για πολλούς λόγους. Διότι ένα δημοψήφισμα δεν μπορούν να το ελέγξουν. Ως άνθρωποι της εξουσίας που έχουν μάθει να διατάσσουν και να αποφασίζουν, χωρίς δημόσιο έλεγχο και επιπτώσεις, η διενέργεια του δημοψηφίσματος ακυρώνει το ρόλο τους. Κυβέρνηση και διοίκηση δήμου, δηλαδή ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, με «ολίγη» από ΣΥΡΙΖΑ, συνεργάζονται για να βάλουν στο συρτάρι και στο αρχείο μία δημοκρατική διαδικασία που θα έδινε το προνόμιο της απόφασης για την τύχη της ΔΕΘ, στην κοινωνία των πολιτών.
Στη χώρα όπου όλα τα μεγάλα ζητήματα και σκάνδαλα έχουν τεθεί στο αρχείο, στον πάγο ή στο… γύψο, η παραχώρηση και η υλοποίηση ενός δημοκρατικού δικαιώματος, θα ήταν απώλεια για το υπάρχον πολιτικό καθεστώς που έχει εντρυφήσει στην πολιτική ασυδοσία και αλαζονεία και έχει γιγαντωθεί από την έλλειψη κοινωνικού και δικαστικού ελέγχου. Το φαινόμενο το είδαμε και το βλέπουμε στο θέμα των Τεμπών και το «θαυμάσαμε» στην περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως βέβαια και σε πολλές, σχεδόν αμέτρητες, άλλες περιπτώσεις.
Η στάση της κυβέρνησης και της δήθεν προοδευτικής αντιπολίτευσης
Το πιο θλιβερό είναι η στάση της λεγόμενης προοδευτικής αντιπολίτευσης (ΠΑΣΟΚ –ΣΥΡΙΖΑ) που σιωπά και στηρίζει τα σχέδια Μητσοτάκη για ένα κουτσουρεμένο μητροπολιτικό πάρκο με μία μικρή ΔΕΘ, που δεν θα αποδώσουν στην πόλη ούτε ένα ολοκληρωμένο Μητροπολιτικό Πάρκο, αλλά ούτε μία αναβαθμισμένη νέα, βιώσιμη και με προοπτικές ανάπτυξης ΔΕΘ. Η στάση τους στο θέμα της ΔΕΘ είναι αρκετή για να εξηγήσει γιατί οι πολίτες δεν τους θεωρούν αξιόπιστη λύση έναντι της ΝΔ και τους έχει καταδικάσει στο ρόλο του συμπληρώματος πολιτικής διατροφής της κυβερνητικής παράταξης. Ως ουρά του κυρίαρχου πολιτικού δόγματος δεν θέλουν, ούτε μπορούν, να αναμετρηθούν με μία απαιτητική δημοκρατική διαδικασία ενός λαϊκού δημοψηφίσματος, διότι αφενός φοβούνται την πολιτική μάχη και αφετέρου δεν πιστεύουν πραγματικά στην …λαϊκή κυριαρχία, παρά μόνο στην κομματοκρατία.
Γιατί όμως η κυβέρνηση δεν θέλει την μετεγκατάσταση της ΔΕΘ εκτός κέντρου Θεσσαλονίκης σε χώρου που, επί της ουσίας, θα αναβάθμισε το ρόλο της; Η απάντηση είναι απλή:
- Διότι μία μικρή ΔΕΘ εξυπηρετεί τους μεγάλους ιδιωτικούς εκθεσιακούς φορείς που όλοι βρίσκονται στην Αττική και ελέγχουν το μεγαλύτερο μερίδιο της εκθεσιακής αγοράς. Μια μεγάλη ΔΕΘ στη Σίνδο με νέες σύγχρονες εγκαταστάσεις και υποδομές, αλλάζει το τοπίο στην εκθεσιακή αγορά. Η εμμονή της παραμονής της ΔΕΘ στο κέντρο της πόλης είναι παράλογη όταν όλα τα μεγάλα εκθεσιακά κέντρα της Αττικής βρίσκονται εκτός Αθηνών. Το ίδιο συμβαίνει σε όλο τον κόσμο.
- Αν η ΔΕΘ μεταφερθεί στη Σίνδο, θα πρέπει παράλληλα να υποστηριχθεί από δίκτυα όπως την επέκταση του Μετρό δυτικά, έργο που ακόμα …μελετάται και βρίσκεται στα αζήτητα των κυβερνητικών υποσχέσεων.
- Επίσης η ΔΕΘ Δυτικά θα επηρεάσει δραστικά και την πορεία ανάπτυξη της πόλης, η οποία παραμένει προσηλωμένη στο ανατολικό τόξο, με τεράστιες επενδύσεις στην αγορά ακινήτων και γης και σε εμπορικά κέντρα.
Επίσης είναι ξεκάθαρο ότι η κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται για την υγεία της πόλης, μετράει όμως κουκιά και πολιτικές συμμαχίες και σε καμία περίπτωση δεν θέλει να διαρρήξει τη σχέση της με τους εμπόρους του κέντρου, τους ξενοδόχους και τους παράγοντες της αγοράς που θεωρούν την ΔΕΘ «προσοδοφόρα ιερή αγελάδα» που πρέπει να διαφυλαχθεί πάση θυσία. Δεν είναι τυχαία άλλωστε η πρόσφατη ανακοίνωση των παραγωγικών φορέων, όπως το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος, ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων, ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης και ο ΣΕΤΕ, υπέρ της άμεσης υλοποίησης της ανάπλασης της ΔΕΘ. Όμως οι ίδιοι σχεδόν φορείς το 2008 όταν η κυβέρνηση Καραμανλή, προωθούσε το σχέδιο μεταφοράς στη Σίνδο είχαν ταχθεί αναφανδόν υπέρ. Τι άλλαξε; Η πολιτική συγκυρία, τα σχέδια και η στρατηγικής της κεντρικής συντηρητικής κυβέρνησης που μοιράζει ενισχύσεις, αναθέσεις και …πακέτα ανάκαμψης.
Όλα αυτά δεν ταιριάζουν με μία «περιβαλλοντική παρέμβαση» που αλλάζει το χάρτη στο κέντρο της πόλης που σφύζει από τσιμέντο και πνίγεται από καρκινογόνα αιωρούμενα σωματίδια και καυσαέρια. Γι αυτό άλλωστε ανακάλυψαν και το κόστος του δημοψηφίσματος και το προέταξαν πρώτο από όλα ενώ η έλλειψη πρασίνου και η περιβαλλοντική κατάπτωση της πόλης περνά στα ψιλά.
Περί της εγκυρότητας των αιτήσεων και η σχέση Αγγελούδη – κυβέρνησης
Πάμε τώρα στο νομικό κομμάτι και στις αιτιάσεις του δήμου προκειμένου με νομικά τερτίπια, το δημοψήφισμα να ακυρωθεί. Ο Σ. Αγγελούδης ακολουθεί την εντολή και επιθυμία της κυβέρνησης να μη γίνει το δημοψήφισμα. Ξεχνάει βέβαια ποιοι τον ψήφισαν και τον εξέλεξαν δήμαρχο. Η ΝΔ είχε υποψήφιο τον Κ. Ζέρβα με τον οποίο τελικά συμπλέει σχεδόν σε όλα τα ζητήματα. Στο δεύτερο γύρο, η λεγόμενη προοδευτική αντιπολίτευση επέλεξε να στηρίξει Αγγελούδη και όχι Ζέρβα, και σήμερα με τη στάση της ακυρώνει την ψήφο των πολιτών που πίστεψαν στην πολιτική αλλαγή στον κεντρικό δήμο, αλλά κατέληξαν να βιώνουν τα αποτελέσματα της πολιτικής συναλλαγής ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΣΥΡΙΖΑ. Να θυμίσουμε ότι ο Αγγελούδης πέρασε στο δεύτερο γύρο με 24. 575 ψήφους. Όχι μακριά από τις κατατεθειμένες 23.214 υπογραφές υπέρ του δημοψηφίσματος. Και αυτοί δεν προέρχονται όλοι από την αντιπολίτευση. Πολλοί είναι δικοί του ψηφοφόροι.
Όμως ο Αγγελούδης επιλέγει να αγνοήσει τους ψηφοφόρους του για να μη χαλάσει τις σχέσεις του με την κυβέρνηση. Όπως δεν τα χάλασε με το Fly Over, όταν όλοι σχεδόν οι αυτοδιοικητικοί του ΠΑΣΟΚ είχαν ταχθεί υπέρ της εξωτερικής περιφερειακής. Όπως δεν τα χαλάει στην ΚΕΔΕ με την συντηρητική πλειοψηφία και ποιεί σιγή ιχθύος για τις αλλαγές στον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τον οποίο ο δήμαρχοι του ΠΑΣΟΚ (Χ. Δούκας, Σ. Δανιηλίδης κ.α.) τον χαρακτηρίζουν «επικίνδυνο» και «εργαλείο υπονόμευσης» των ΟΤΑ.
Η σπουδή της διοίκησης του δήμου Θεσσαλονίκης να ακυρώσει το δημοψήφισμα έχει πολιτικό περιεχόμενο και στόχο. Και είναι ύβρις και προσβολή, ηθική και πολιτική, σε βάρος χιλιάδων πολιτών της Θεσσαλονίκης να υποστηρίζει ότι οι υπογραφές δεν είναι έγκυρες. Είναι πλαστογραφημένες; Αυτοί που συμπλήρωσαν τις αιτήσεις, δεν γνώριζαν τι ποιούσαν; Δεν γνώριζαν γραφή και ανάγνωση ή παραπλανήθηκαν;
Πολλοί υπέγραψαν ιδιοχείρως αλλά οι περισσότεροι συμπλήρωσαν την αίτηση βάσει του νόμου 4555 του 2018 αποδεχόμενοι τα εξής:
Δηλώνω ότι *
Είμαι εγγεγραμμένος/η στους εκλογικούς καταλόγους του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με το άρθρο 134 του Ν. 4555/2018, αιτούμαι από το Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης τη διεξαγωγή δημοτικού δημοψηφίσματος με το παρακάτω ερώτημα: “Συμφωνείτε το εκθεσιακό κέντρο της ΔΕΘ να μετατραπεί με αποκλειστικά δημόσια χρηματοδότηση σε Μητροπολιτικό Πάρκο υψηλού πρασίνου, πολιτισμού και άθλησης, χωρίς νέες κατασκευές, και ταυτόχρονα (α) να διατηρηθούν μόνο τα περίπτερα με θεσμικά αποδεδειγμένη ιστορική αξία και μνήμη, ώστε να αποκατασταθούν και να φιλοξενούν ήπιες εκθεσιακές και πολιτιστικές δραστηριότητες, και (β) οι μεγάλες εκθέσεις να μεταφερθούν σε νέες εγκαταστάσεις σε δημόσια έκταση στη Σίνδο;”
Συναινώ στη χρήση των παραπάνω προσωπικών δεδομένων μου κατά τους όρους του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 (GDPR) αποκλειστικά για τον σκοπό για τον οποίον συλλέγονται και υφίστανται επεξεργασία, ήτοι για την υποβολή του ενυπόγραφου αιτήματός μου με το ως άνω περιεχόμενο συγκεντρωτικά με τα αντίστοιχα αιτήματα άλλων δημοτών στο Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με τους εξής Όρους Επεξεργασίας και Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 (GDPR) είναι η νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία προσωπικών δεδομένων και την ιδιωτικότητα, που ισχύει από τις 25 Μαΐου 2018 και θέτει αυστηρούς όρους για τη συλλογή, επεξεργασία και αποθήκευση δεδομένων.
Δηλαδή όσοι έστειλαν αυτές τις αιτήσεις μέσω της πλατφόρμας αποδέχθηκαν «τη χρήση» των προσωπικών τους δεδομένων, βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η αμφισβήτηση της εγκυρότητας των υπογραφών δεν είναι μόνο πολιτικό ολίσθημα αλλά και κατάχρηση εξουσίας η οποία, ενδεχομένως, θα μπορούσε να εξεταστεί από τα ευρωπαϊκά όργανα ελέγχου.
Όμως είπαμε, η μάχη είναι κυρίως πολιτική και εκεί θα κριθεί το πολιτικό ήθος και συμπεριφορά της κάθε πλευράς. Και οι επιλογές είναι ακόμα ανοιχτές….
*Ο Φίλιππος Δεργιαδές είναι πολιτικός συντάκτης της εφημερίδας «Θεσσαλονίκη»