Του Ειδικού Συνεργάτη
Ένα νέο κόλπο προκειμένου να «ρίχνουν» στην αγορά ψυχοτρόπες ουσίες χωρίς κανέναν έλεγχο και να «θησαυρίζουν» σε βάρος των νόμιμων εκπροσώπων πώλησης κάνναβης, αλλά και της υγείας των πολιτών και κυρίως των εφήβων, έχουν εφεύρει επιτήδειοι. Στη Θεσσαλονίκη, ξεφυτρώνουν «σαν τα μανιτάρια» ισόγειοι αυτόματοι πωλητές, οι οποίοι εκτός των άλλων προϊόντων, διαθέτουν ανθούς κάνναβης ψεκασμένους με ψυχοτρόπες ουσίες, που περιλαμβάνουν τη συνθετική ουσία THC, το συστατικό δηλαδή, που προκαλεί τη «μαστούρα».
Τα σημεία με τους αυτόματους πωλητές που διαθέτουν τα παράνομα σκευάσματα είναι διασκορπισμένα σε διάφορα σημεία της Θεσσαλονίκης και σε κεντρικές οδούς όπως η Αριστοτέλους και η Εγνατία. Η πρόσβαση φυσικά είναι ελεύθερη σε όλους, συμπεριλαμβανομένων και των ανηλίκων, οι οποίοι μπορούν να αγοράσουν τα παράνομα σκευάσματα με το χαρτζιλίκι τους, χωρίς τον παραμικρό έλεγχο, ακόμη κι αν πάνω στις συσκευασίες αναγράφεται ότι είναι κατάλληλα για άνω των 18 ετών, καθώς η χρήση τους προκαλεί ψυχοτρόπες επιδράσεις, σύμφωνα με τις προειδοποιήσεις των ειδικών.
Μάλιστα, σύμφωνα με όσα αναφέρει η συσκευασία, δεν προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση ή χρήση, αλλά πρόκειται για διακοσμητικά χώρου! Συγκεκριμένα, οι συσκευασίες από τα σακουλάκια με τους ανθούς αναγράφουν ότι περιέχουν την απαγορευμένη ουσία THC. Στην περιγραφή του προϊόντος αναφέρεται ξεκάθαρα: «Πρόκειται για ένα άνθος τεχνικής κάνναβης με χαμηλή περιεκτικότητα σε THC (0,2%). Το προϊόν προορίζεται μόνο για διακοσμητική και εκθεσιακή χρήση. Βεβαιωθείτε ότι το προϊόν προστατεύεται από την επαφή με άτομα κάτω των 18 ετών».
Μετά τα ζελεδάκια κάνναβης, αρωματικά χώρου
Η υπόθεση με τις παράνομα ψυχοτρόπες ουσίες που βαφτίζονται νόμιμες και κυκλοφορούν ελεύθερα στην αγορά δεν είναι νέα. Το μοτίβο των επιτηδείων είναι το ίδιο, αλλάζει μόνο το προϊόν. Υπενθυμίζεται ότι το 2024 μετά τον σάλο που είχε δημιουργηθεί με τα ζελεδάκια κάνναβης που περιείχαν την ουσία HHC (εξαϋδροκανναβινόλη), με κοινή τους απόφαση τα υπουργεία Υγείας και Δικαιοσύνης, προχώρησαν στην απαγόρευση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προϊόντων στο εμπόριο, στα οποία είναι ανιχνεύσιμη η ανωτέρω ουσία, δηλαδή σε περίπτερα, καταστήματα λιανικής κ.λπ..
Μετά την υποχρεωτική απόσυρση των προϊόντων αυτών και την πρόβλεψη ποινικών κυρώσεων σε όσους δεν συμμορφώνονται με την απόφαση, τα ζελεδάκια κάνναβης εξαφανίστηκαν από την αγορά. Δύο χρόνια μετά, όπως φαίνεται, αντικαταστάθηκαν από τα αρωματικά χώρου που πιθανώς περιλαμβάνουν την ουσία PHC ή είναι ψεκασμένα με συνθετικά κανναβινοειδή.
«Το μείζον πρόβλημα είναι ότι οι νέοι προφανώς και δεν τα βάζουν για να αρωματίζουν ή να διακοσμούν τα δωμάτιά τους, αλλά τα καπνίζουν. Δυστυχώς οι επιτήδειοι που ασχολούνται παρανόμως με ναρκωτικές ουσίες έχουν περάσει σε άλλο επίπεδο παρασκευάζοντας και διακινώντας συνεχώς νέα προϊόντα. Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει έλεγχος, αφού δεν είναι φαρμακευτικά προϊόντα, προφανώς προβληματίζουν και δυνητικά αποτελούν κίνδυνο», δηλώνει στη «Θ» ο ψυχίατρος-καθηγητής Φαρμακολογίας-Κλινικής Φαρμακολογίας, του τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ, Γεώργιος Παπαζήσης.
Δυσάρεστες είναι οι συνέπειες της παράνομης διάθεσης και στους νόμιμους εκπροσώπους πώλησης ειδών βιομηχανικής κάνναβης, με ιδιοκτήτη καταστημάτων θεραπευτικής κάνναβης στη Θεσσαλονίκη, να επιβεβαιώνει ότι υπάρχει έξαρση της διάθεσης παράνομων σκευασμάτων, όπως παλαιότερα με τα ζελεδάκια κάνναβης. «Εκείνη την εποχή, η ζημιά που γινόταν στο κατάστημα ήταν μεγάλη. Η επικινδυνότητα των ουσιών που περιέχουν είναι το νούμερο ένα ζητούμενο, ειδικά για τους εφήβους και τους νέους. Στα καταστήματά μας ζητάμε πάντα ταυτότητα όταν διαπιστώνουμε το νεαρό της ηλικίας», επισημαίνει, υπογραμμίζοντας ότι η προμήθεια ανάλογων προϊόντων θα πρέπει να γίνεται μόνο από εξειδικευμένα καταστήματα. Υπέρ της διάθεσης προϊόντων κάνναβης από τα φαρμακεία τάχθηκε ο πρόεδρος του Ομίλου ΣΥΦΑ Θεσσαλονίκης, Γεώργιος Κιοσές. «Είναι προϊόντα που ακόμα και όταν συνταγογραφούνται για καρκινοπαθείς απαιτούνται συγκεκριμένες οδηγίες. Ο τρόπος χορήγησης είναι πολύ συγκεκριμένος. Επομένως, είναι απαραίτητο η Πολιτεία να σκύψει με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αφορά ανηλίκους, σε βάρος των οποίων θησαυρίζουν επιτήδειοι», ανέφερε.
THC, PHC: Γιατί είναι απαγορευμένα
Η Τετραϋδροκανναβινόλη (THC) είναι η κύρια ψυχοδραστική χημική ένωση που βρίσκεται στην κάνναβη, υπεύθυνη για την αίσθηση της «ευφορίας». Πρόκειται για ένα κανναβινοειδές που αλληλεπιδρά με τους υποδοχείς του εγκεφάλου, έχοντας τόσο ψυχαγωγικές όσο και φαρμακευτικές χρήσεις. Σε αντίθεση με την κανναβιδιόλη (CBD), η THC είναι το συστατικό που προκαλεί τη «μαστούρα», ενώ η CBD είναι μη ψυχοδραστική. Η χρήση της, είναι αυστηρά ελεγχόμενη και σε πολλές περιπτώσεις παράνομη, αν και σε κάποιες χώρες, όπως η Τσεχία, έχει νομιμοποιηθεί ή αποποινικοποιηθεί.
Στην Ελλάδα, σκευάσματα με THC (>0,2%) συνταγογραφούνται από το 2024 για σοβαρές παθήσεις, όπως ο χρόνιος πόνος (καρκίνος, νευροπάθειες), η σπαστικότητα στη σκλήρυνση κατά πλάκας και η ναυτία από χημειοθεραπείες.
Το PHC είναι ένα συνθετικό κανναβινοειδές που έχει συγκεντρώσει την προσοχή των ερευνητών και των καταναλωτών. Ο όρος «συνθετικό» δεν σημαίνει ότι πρόκειται για μια εξ ολοκλήρου εργαστηριακή ουσία. Αντίθετα, το PHC δημιουργείται μέσω μιας εξειδικευμένης διαδικασίας εκχύλισης. Αυτή η μοναδική μέθοδος περιλαμβάνει τη μετατροπή του οξικού Δ9- THC, το οποίο είναι φυσικό κανναβινοειδές, σε PHC. Αυτός ο μετασχηματισμός παρουσιάζει τις καινοτόμες προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή κανναβινοειδών, θολώνοντας τις γραμμές μεταξύ φυσικών και συνθετικών διεργασιών. Όπως και άλλα κανναβινοειδή, έτσι και το PHC λειτουργεί αλληλεπιδρώντας με το ενδοκανναβινοειδές σύστημα του σώματος(ECS), το οποίο είναι ένα δίκτυο υποδοχέων και νευροδιαβιβαστών που παίζουν ρόλο στη ρύθμιση διαφόρων φυσιολογικών διεργασιών. Αναφερόμενος στους κινδύνους που μπορεί να προκληθούν από τη χρήση των συνθετικών κανναβινοειδών, ο κ. Παπαζήσης εξηγεί ότι ενδέχεται να προκαλέσουν έντονο άγχος και διέγερση, επιθετική συμπεριφορά, ψευδαισθήσεις, ψυχωτικά επεισόδια ή παρανοϊκές σκέψεις, ενώ όταν περιέχουν συνθετικά καναββινοειδή, αποκτούν έντονα εξαρτησιογόνες ιδιότητες. «Ο εγκέφαλος των ανηλίκων δεν είναι πλήρως διαμορφωμένος, οπότε σε αυτές τις ηλικίες οι συνέπειες μπορεί να είναι ακόμα πιο έντονες», τόνισε.
Η νόμιμη CBD ως σύγχρονος Δούρειος Ίππος
Ακόμα όμως και η νόμιμη ουσία στην Ελλάδα CBD (που συχνά συγχορηγείται με άγνωστης περιεκτικότητας THC), μπορεί όμως να καταστεί και η ίδια επικίνδυνη, κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αφού συνδέεται με δεκάδες σωματικούς υποδοχείς. «Η σημαντική αύξηση της κατανάλωσής της στους ηλικιωμένους έχει οδηγήσει αξιόπιστους διεθνείς οργανισμούς να αμφισβητήσουν έντονα τη μακροπρόθεσμη τοξικολογική “ανοσία” της κανναβιδιόλης, έχοντας προτείνει τη συμπερίληψή της στις δυνητικά μεταλλαξιογόνες και τοξικές για στην ανθρώπινη αναπαραγωγή ουσίες (ANSES).
Στο τεύχος Ιουλίου 2025 του JAMA, η χρήση κάνναβης έχει φτάσει σε νέο ρεκόρ ύψους 4,8% από το 2021 μεταξύ ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω. Σε αυτήν την ομάδα ηλικιωμένων, οι οποίοι συχνά λαμβάνουν πολλαπλά συνταγογραφούμενα φάρμακα, αρκετές αλληλεπιδράσεις με κανναβινοειδή (CBD/THC) μπορούν να προκαλέσουν απρόβλεπτες επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου επικίνδυνων πτώσεων, σε δόση μεγαλύτερη των 2mg/ημέρα. (EFSA).
Από την άλλη πλευρά, έχουν ήδη παρατηρηθεί σοβαρές δράσεις της CBD με συννοσηρότητες, καθώς και αρνητικές αλληλεπιδράσεις με ευρέως συνταγογραφούμενα φάρμακα, όπως αντισπασμωδικά , αντιυπερτασικά, αντιεμετικά, απλά ηρεμιστικά, αντιβιοτικά, στεροειδή, αντικαρκινικά φάρμακα κ.λπ.», εξηγεί ο ομότιμος καθηγητής του τμήματος Βιοιατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και επισκέπτης καθηγητής στο Τμήμα Φαρμακευτικής, του Πανεπιστημίου Frederick, της Κύπρου Γεώργιος Αλβέρτος Καρίκας.
Επομένως, όπως εξήγησε, η CBD θα πρέπει να αντιμετωπίζεται από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές ως φάρμακο πολλαπλών δυνατοτήτων, κάτι που περιλαμβάνει αυστηρό ποιοτικό έλεγχο, τιτλοποίηση περιεκτικότητας, μελέτες συνέργειας και κλινικές μελέτες παρέμβασης, για τον άμεσο εντοπισμό τυχόν ανεπιθύμητων ενεργειών από χρόνια αθροιστική δράση και αλληλεπιδράσεις ανά ασθενή και συγχορηγούμενο φάρμακο ή νοσηρότητα. «Η εφαρμογή των παραπάνω μέτρων είναι μονόδρομος, διότι διαφορετικά τα μη εξουσιοδοτημένα κυκλοφορούντα, χωρίς έλεγχο παρασκευάσματα CBD θα μπορούσαν, εάν δεν το έχει ήδη κάνει, να οδηγήσουν σε έναν σύγχρονο “Δούρειο Ίππο”, ένα πολιορκητικό κριό-προθάλαμο, για τη σταδιακή μετάβαση, κάθε ηλικίας, σε πιο σκληρά και συχνά θανατηφόρα ναρκωτικά» προειδοποίησε ο κ. Καρίκας.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Θ», το νέο κόλπο των επιτηδείων, φαίνεται πως έχει επέλθει σε γνώση της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας, η οποία δεν αποκλείεται σύντομα να αναλάβει σχετικές πρωτοβουλίες για την εξάλειψή του.
Ιωάννινα: Ένας μαθητής στο νοσοκομείο, έτερος χάθηκε στους δρόμους
Ήδη οι πρώτες συνέπειες από την ελεύθερη πρόσβαση των ανηλίκων στα συγκεκριμένα προϊόντα άρχισαν να γίνονται ορατές. Στα Ιωάννινα, ένας μαθητής στη διάρκεια σχολικής εκδρομής, κατέληξε στο νοσοκομείο ενώ ένας συμμαθητής του εντοπίστηκε από αστυνομικούς να περιπλανιέται στην πόλη έχοντας χάσει τον προσανατολισμό του, μετά την κατανάλωση προϊόντων κάνναβης.
Τα παιδιά, από σχολείο της Θεσσαλονίκης, προμηθεύτηκαν τα προϊόντα από τοπικό κατάστημα και ο ένας ανήλικος χρειάστηκε να μεταφερθεί με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο νοσοκομείο λόγω έντονης αδιαθεσίας και ζάλης, ενώ ο φίλος του περιπλανιόταν στους δρόμους σε κατάσταση σύγχυσης.
Στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας, οι αστυνομικές αρχές προχώρησαν στη σύλληψη του υπευθύνου του καταστήματος, της αρχηγού της σχολικής αποστολής, καθώς και της μητέρας του μαθητή που νοσηλεύτηκε.
Οι κατηγορίες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία, η οποία υποβλήθηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ιωαννίνων, αφορούν κατά περίπτωση το αδίκημα της έκθεσης ανηλίκων, καθώς και παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και αλκοόλ.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
