Της Δήμητρας Μακρή
Οι γνώστες της πολιτικής κατάστασης στη Βουλγαρία το ανέμεναν: Ο μέχρι πρότινος πρόεδρος της χώρας Ρούμεν Ράντεφ θα οδηγούνταν σε παραίτηση προκειμένου να διεκδικήσει άλλον ρόλο. Κι έτσι έγινε.
Αναλυτές εκτιμούν πως ήρθε η ώρα όχι μόνο να κριθεί στον σκληρό πολιτικό στίβο ο πρώην πρόεδρος, αλλά να φανεί και αν μπορεί να πάρει όντως δύσκολες αποφάσεις για τη χώρα του. Παραδέχονται ωστόσο πως ο Ρούμεν Ράντεφ δύναται να αποτελέσει το πρόσωπο που θα επιφέρει την αλλαγή σε ένα δύσκολο και παραλυμένο εν πολλοίς πολιτικό σκηνικό.
«Δεν αναμένουν πάντως να αλλάξουν δυο σημαντικά και για την Ελλάδα δεδομένα: αφενός οι ελληνοβουλγαρικές σχέσεις των οποίων, το καλό επίπεδο θεωρείται μια σταθερή παράμετρος της βουλγαρικής εξωτερικής πολιτικής. Αφετέρου, η θέση της Σόφιας στην ένταξη των Σκοπίων στην ΕΕ. Και ο πρώην πρόεδρος είναι υπέρμαχος της ανάγκης να υλοποιήσουν τα Σκόπια τις δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει το 2022 και να τροποποιήσουν το σύνταγμά τους, προκειμένου να συμπεριλάβουν ονομαστικά και τους Βούλγαρους σε αυτό», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στη «Θ» ο καθηγητής στο τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών κι Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γιώργος Χρηστίδης.
Ο Ρούμεν Ράντεφ, ο 5ος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της χώρας, παραιτήθηκε τελικά την Τρίτη 20 Ιανουαρίου, κι έγινε έτσι ο πρώτος που δεν ολοκλήρωσε τη θητεία του. Το σύνταγμα και το άρθρο 97, προβλέπει την παραίτηση του ανώτατου άρχοντα. Τη θέση του ανέλαβε η αντιπρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα μέχρι τη λήξη της θητείας τον Ιανουάριο του 2027 και την προκήρυξη προεδρικών εκλογών. Ο Ράντεφ φαίνεται πως ζύγισε τα υπέρ και τα κατά, διέγνωσε το πολιτικό αδιέξοδο στη Βουλγαρία, την απομάκρυνση των πολιτών από την κάλπη, τις μαζικές διαδηλώσεις για την πάταξη της ενδημικής διαφθοράς που το πολιτικό σύστημα δεν είχε καταφέρει να αφουγκραστεί, τις διαφωνίες για την προσχώρηση της χώρας στην Ευρωζώνη, αλλά και τη δική του δυναμική και αποδοχή. Η προσωπική του ζυγαριά έδειξε προφανώς πως ήρθε η ώρα του να αναλάβει τα ηνία της χώρας.
Σειρά ερωτημάτων
Ωστόσο, από τη στάση του Ράντεφ εγείρονται μια σειρά ερωτημάτων: Ποιες μπορεί να είναι οι επόμενες κινήσεις του; Οι αναλυτές εκτιμούν πως επειδή ο χρόνος και το σύνταγμα δεν το επιτρέπει, ο Ράντεφ, αν θέλει να διεκδικήσει την πρωθυπουργία θα ενταχθεί σε κάποιο από τα υπάρχοντα κόμματα και εν καιρώ θα ιδρύσει το δικό του. Μάλιστα θυμίζουν πως ήταν ο πρώην βασιλιάς, Σιμεόν Σαξκομπουργκότσκι εκείνος που το 2001 προέβη σε αντίστοιχη κίνηση για να διεκδικήσει την ψήφο του λαού, θύμισε ο κ. Χρηστίδης.
Ένα άλλο ερώτημα έχει να κάνει με το ποια ήταν τα κομβικά σημεία της απόφασής του; Θα μπορούσε κάποιος να τονίσει την παράλυση του πολιτικού συστήματος (οι επερχόμενες θα είναι οι όγδοες εκλογές σε τέσσερα χρόνια) και την αδυναμία των πολιτικών να συγκινήσουν τους ψηφοφόρους. Ο Ράντεφ εκτιμά ότι θα μπορέσει να τους κινητοποιήσει εκ νέου και να αποσπάσει την αυτοδυναμία για να κυβερνήσει άνετα. Ο πρώην πτέραρχος της βουλγαρικής αεροπορίας ισχυρίζεται πως μπορεί να βγάλει από το αδιέξοδο τη χώρα με βασικό αίτημα των πολιτών την απομάκρυνση από τη σκηνή πολιτικών που θεωρούνται διεφθαρμένοι.
Σερβία: Η επόμενη μέρα των φοιτητών του Νόβι Σαντ
Αυτοοργάνωση, συγκέντρωση υπογραφών, επικοινωνία με τους πολίτες, κατάστρωση εκλογικού προγράμματος, υποψήφιοι. Κάπως έτσι άλλαξε πορεία το κίνημα των σπουδαστών του Νόβι Σαντ. Έφυγε από τις διαμαρτυρίες, σταμάτησε τις καταλήψεις πανεπιστημίων, επέστρεψε στα αμφιθέατρα, παρέμεινε στον δρόμο, άλλαξε κατεύθυνση. Στόχος πλέον να διεκδικήσει ξεκάθαρα τη διεξαγωγή εκλογών.
Οι φοιτητές έχουν ήδη συγκεντρώσει 400.000 υπογραφές και συντονίζονται σε όλες τις πόλεις της Σερβίας, προκειμένου να εντείνουν τον αγώνα τους για να αλλάξουν το καθεστώς Βούτσιτς. Συγκεντρώνουν υποψηφίους, αναζητούν έδρα για τα γραφεία τους, εκπαιδεύουν εκλογικούς παρατηρητές, αφουγκράζονται τους πολίτες, οι οποίοι τους ασκούν κριτική και τους μεταφέρουν τις ανησυχίες τους.
Οι διαμαρτυρίες τους, που άρχισαν όταν κατέρρευσε το στέγαστρο στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ σκοτώνοντας 16 άτομα, έχουν περάσει πλέον στη δεύτερη χρονιά. Το πάθος τους για δικαιοσύνη και πάταξη της διαφθοράς ενισχύεται. Συγκεντρώνουν και υποψήφιους, οι οποίοι δεν θα ανήκουν ούτε στη συμπολίτευση μήτε στην αντιπολίτευση. Θέλουν πολίτες –τεχνοκράτες, άτομα που έχουν εργαστεί και γνωρίζουν καλά το επάγγελμά τους. Στόχος τους να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους και να χτίσουν σχέσεις εμπιστοσύνης.
Στη Σερβία νίκησαν τον φόβο, την καταπίεση, τις φυλακίσεις, τις απολύσεις και συνεχίζουν μέχρι να πετύχουν τον στόχο τους οι φοιτητές. Πολιτικά και σύμφωνα με τις αναλύσεις, φαίνεται πως το φοιτητικό κίνημα έχει κερδίσει δύναμη με την κυβέρνηση και τους υποστηρικτές της να έρχονται ισόπαλοι με το μπλοκ της αντιπολίτευσης. Για πρώτη φορά έπειτα από χρόνια υπάρχει πιθανότητα να χάσει τη διακυβέρνηση ο Βούτσιτς και το κόμμα του. Το ζητούμενο είναι πότε ο πρόεδρος θα αποφασίσει να διεξαγάγει εκλογές. Επόμενο ραντεβού των σπουδαστών πάντως είναι για τις 27 Ιανουαρίου στο Βελιγράδι.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
