Το πρώτο Αισθητηριακό Δωμάτιο που δημιουργήθηκε σε Εθνικό Μουσείο λειτουργεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και παρέχει περιβάλλον χαλάρωσης και αυτορύθμισης για άτομα με αυτισμό, νευροαναπτυξιακές διαταραχές, άνοια, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ) ή μετατραυματικό στρες.
Το Αισθητηριακό Δωμάτιο βρίσκεται σε αίθουσα του Μουσείου που εξυπηρετούσε περιοδικές εκθέσεις και διαμορφώθηκε σε χώρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δημιουργικών εργαστηρίων εξήγησε ο Χαράλαμπος Τσούγγαρης, προϊστάμενος του Τμήματος Επικοινωνίας, Εκπαίδευσης, Ανάπτυξης και Χορηγιών του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, συμμετέχοντας στο συνέδριο «Συμπερίληψη στο Μουσείο και στην Τέχνη» που διοργανώνεται στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.
Η λειτουργία του Αισθητηριακού Δωματίου ενισχύει τη κοινωνική πολιτική του Μουσείου, αναδεικνύοντάς το σε πρωτοπόρο χώρο φροντίδας ασφάλειας και συμπερίληψης, είπε ο κ. Τσούγγαρης.
Τέτοιου είδους δωμάτια, ανέφερε, υπάρχουν σε νοσοκομεία και άλλους δημόσιους χώρους στο εξωτερικό και έχουν διατάξεις οι οποίες είτε είναι απτικές, είτε είναι ακουστικές, είτε οπτικές και μπορούν να υποστηρίξουν άτομα που βρίσκονται σε αισθητηριακή υπερφόρτωση.
«Δημιουργήσαμε το δωμάτιο επειδή υπήρξαν αρκετές φορές, περιπτώσεις που είτε στο πλαίσιο ενός εκπαιδευτικού προγράμματος είτε στο πλαίσιο κάποιας απλής επίσκεψης είχαμε άτομα τα οποία είχαν υπερβολική αισθητηριακή υπερφόρτωση που έπρεπε να αντιμετωπιστεί και ένας τέτοιος χώρος είναι δεδομένο και γνωστό από την έρευνα ότι μπορεί να βοηθήσει πάρα πολύ σε αυτές τις καταστάσεις», σημείωσε.
Παρουσιάζοντας τα προγράμματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης για την αναπηρία και τη συμπερίληψη, ο κ. Τσούγγαρης ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι για άτομα στο φάσμα του αυτισμού δημιουργήθηκε ένας ειδικός οδηγός σε συνεργασία με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο και ότι στις δυνατότητες και τις υποδομές περιλαμβάνεται και η δημιουργία δύο σκαμάτων για προσωμείωση ανασκαφής στην αυλή. Σε συνεργασία με το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών – Παράρτημα Θεσσαλονίκης, όπως τόνισε, εδώ και μερικά χρόνια γίνεται ανασκαφή για παιδιά με αναπηρία όρασης στον χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου.
Στο πρόγραμμα Hop(e) Art, που υλοποιήθηκε στη Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας «Νίκος Κούρκουλος», αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, η διευθύντρια του MOMUS Φανή Τσατσάια, τονίζοντας ότι οι ασθενεις και οι φροντιστές τους στο νοσοκομειακό περιβάλλον έρχονταν σε επαφή με την τέχνη με στόχο την ψυχολογική ανακούφιση.
«Οι ασθενείς και οι συνοδοί τους δεν περίμεναν ότι θα έρχονταν σε επαφή με μουσειακό πρόγραμμα σε μία μονάδα νοσηλείας και αυτό διευκόλυνε την επίσκεψή τους στην ημερήσια νοσηλεία, με αποτέλεσμα, ενώ στην αρχή υπήρχε κάποιος δισταγμός, στη συνέχεια περίμεναν την επίσκεψη και τη συνεργασία τους με ανθρώπους του Μουσείου» υπογράμμισε.
Οι περισσότεροι ωφελούμενοι δεν είχαν καμία πρότερη επαφή με την τέχνη και τα Μουσεία. Αρκετοί ήταν χειρωνάκτες από περιοχές εκτός αστικού ιστού ή χωριά της περιφέρειας. Ανέπτυξαν καινούριες δεξιότητες, παρέμεναν στην αίθουσα αναμονής με κάποια ανακούφιση και δημιούργησαν έργα τα οποία πήραν μαζί τους στο σπίτι για να τα δείξουν στα παιδιά και στα εγγόνια και να συνεχίσουν τη δραστηριότητα ή να τα κρατήσουν ως ενθύμιο της εμπειρίας τους, είπε η διευθύντρια του MOMUS.
Αναφέρθηκε επίσης στις δράσεις που υλοποιήθηκαν για άτομα ηλικίας 65+ και άτομα με μερική ή ολική απώλεια όρασης. Μέσα από εκπαιδευτικά σεμινάρια και αφηγηματικά εργαστήρια ομάδες ενηλίκων είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν τις δημιουργικές τους ικανότητες, να επανασυνδεθούν με τις προσωπικές τους μνήμες και να προσεγγίσουν το παρελθόν με τρόπο ουσιαστικά θεραπευτικό, διευκρίνισε τονίζοντας ότι η διαδικασία οδήγησε στη δημιουργία εικαστικής έκθεσης με υλικό εμπνευσμένο από τις συλλογές του MOMUs που ανέδειξε τη δύναμη της τέχνης ως μέσο έκφρασης, ενδυνάμωσης και κοινωνικής συμμετοχής.
Τις δράσεις του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα με κύριο στόχο να μπορεί ο καθένας και η καθεμία να αισθάνεται φιλικά μέσα στον χώρο του, παρουσίασε η Σταυρούλα Μαυρογένη, διευθύντρια Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, καθηγήτρια του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του ΠΑΜΑΚ.
Η πρώτη ειδικά σχεδιασμένη δράση στο ΙΜΜΑ για την προώθηση της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης στον πολιτισμό «Μια πολύγλωσση ιστορία στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα» είχε ως στόχο τη δημιουργική προσέγγιση και κατανόηση της νεότερης ιστορίας της Μακεδονίας από μικτή ομάδα ακουόντων και κωφών/βαρηκόων παιδιών μέσα στο Μουσείο, ανέφερε η κ. Μαυρογένη.
Το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα εντάχθηκε στο πρότζεκτ «Σημεία Συνάντησης» της Off Stream και μαζί με άλλα 9 Μουσεία της Ελλάδας και έγινε σημείο συμπερίληψης και συνδημιουργίας, πρόσθεσε. Με τη χρήση απτικών βοηθημάτων και ταυτόχρονη διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, τα συμμετέχοντα άτομα εξερεύνησαν πολυαισθητηριακά το έργο της Κύπριας εικαστικού Παρασκευής Γιαπάνη (Paskevision), με τίτλο «Η σοφή Γαία αναδεικνύει την ελεύθερη Ελλάδα», μια παραδοσιακή ελληνική φουστανέλα με 400 πτυχές, κεντημένη με μπλε και λευκή κλωστή, πάνω σε βελγικό λινό, το οποίο βρίσκεται στη μόνιμη Συλλογή του ΙΜΜΑ.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η θεατρική ομάδα Ταυτισμός, η πρώτη ερασιτεχνική που απαρτίζεται κυρίως από ανήλικα και ενήλικα άτομα στο φάσμα του αυτισμού, με ιδρύτρια την Παρασκευή Σαλαβγιά, δημιουργό του νοκιμαντέρ «Ένας κόσμος, δύο όψεις» ξεναγήθηκε στο Μουσείο με θεατρικό και διαδραστικό τρόπο και συμμετείχε σε εργαστήριο βασισμένο στην περιοδική έκθεση του ΙΜΜΑ «Γυναίκες, η δύναμη της δημιουργίας».
Στις εκπαιδευτικές δράσεις για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες που υλοποιούνται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού αναφέρθηκε η Εύα Φουρλίγκα από το Τμήμα Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων και Επικοινωνίας του Μουσείου.
Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού συνεργαζόταν για αρκετά χρόνια με το 3ο Δημοτικό Σχολείο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Μενεμένης, στο οποίο φοιτούσαν σε ποσοστό 75% μαθητές Ρομά και οι υπόλοιποι ήταν παιδιά μεταναστών. Στο πλαίσιο συνεργασίας δινόταν η δυνατότητα σε μαθητές και μαθήτριες όλων των τάξεων να συμμετέχουν στις εκπαιδευτικές δράσεις ή σε ειδικά σχεδιασμένες γι αυτούς με στόχο τη μάθηση μέσα από την ψυχαγωγία, την εξοικείωση με την ιστορία, με τον χώρο του Μουσείου και την αίσθηση ότι είναι και δικός τους χώρος, τόνισε η κ. Φουρλίγκα.
Σχεδιάστηκε συγκεκριμένα εργαστήριο δραματοποίησης παραμυθιού με παιχνίδι και θέατρο, που βασίστηκε στο ομώνυμο παραμύθι από το βιβλίο του Φίλιππου Μανδηλαρά «Ο μεγάλος ίσκιος και οι Τσιγγάνοι», που αφηγείται την ιστορική πορεία των Ρομά μέσα τους αιώνες μέσα από κείμενα που βασίζονται σε ιστορικές πηγές. Η δράση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «Κυριακές στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού», που είχε στόχο τη συμμετοχή γονέων και παιδιών σε κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες.
Αναφέρθηκε επίσης σε εκπαιδευτική δράση που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Δήμο Θεσσαλονίκης κατά την οποία ομάδα αστέγων περιηγήθηκε στις αίθουσες της Μόνιμης Έκθεσης και με τους συνόδους της, κοινωνιολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, συμμετείχε σε εργαστήρι χαρακτικής με θεματολογία αντλημένη από αντικείμενα των συλλογών του Μουσείου και στη συνεργασία με παραρτήματα ΚΑΠΗ του δήμου Θεσσαλονίκης κατά την οποία πραγματοποιήθηκε δημιουργικό εργαστήριο βιβλιοδεσίας για άτομα τρίτης ηλικίας.
Το Συνέδριο διοργανώνεται από το Εργαστήριο Αυτισμού του Τμήματος Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, υπό την επιστημονική καθοδήγηση της αναπληρώτριας καθηγήτριας Χριστίνας Συριοπούλου – Δελλή.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ (Κ. Γιαννίκη)
